Αρχική / Φορολογία & μητρώα / Οδηγός

Έναρξη αγροτικής δραστηριότητας: πλήρης οδηγός

Της συντακτικής ομάδας· 22 Οκτωβρίου 2026· 43 λεπτά ανάγνωση
Η ενότητα «Η άποψή μας» είναι κείμενο γνώμης της σύνταξης, από φιλελεύθερη σκοπιά που δίνει προτεραιότητα στην ιδιοκτησία, την αυτονομία του παραγωγού και τα όρια της κρατικής εξουσίας. Οι υπόλοιπες ενότητες παρουσιάζουν τα στοιχεία όπως προκύπτουν από τις πηγές.
Απαλλαγή από ευθύνη. Ο οδηγός έχει αποκλειστικά ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί νομική, φορολογική, λογιστική, ασφαλιστική ή χρηματοοικονομική συμβουλή· δεν υποκαθιστά τη γνώμη λογιστή, δικηγόρου ή της αρμόδιας υπηρεσίας. Η ενότητα «Η άποψή μας» εκφράζει τη γνώμη της σύνταξης. Ο οδηγός αποτυπώνει όσα ήταν γνωστά στις 22 Οκτωβρίου 2026· όρια, κριτήρια, εισφορές, συντελεστές, δικαιολογητικά και προθεσμίες αλλάζουν με νόμους, αποφάσεις και εγκυκλίους, και η μεταχείριση κρίνεται κάθε φορά με βάση τα στοιχεία του ενδιαφερομένου. Ρυθμίσεις που σημειώνονται ως «εκκρεμεί» δεν έχουν ψηφιστεί. Πριν από έναρξη, ένταξη ή μετάταξη σε άλλο καθεστώς ΦΠΑ, εγγραφή στο ΜΑΑΕ, ασφάλιση ή αίτηση ενίσχυσης, συμβουλευτείτε λογιστή ή δικηγόρο, τη ΔΟΥ σας, το Τμήμα Αγροτικής Ανάπτυξης και Ελέγχων ή τον e-ΕΦΚΑ· σε κάθε απόκλιση υπερισχύουν τα επίσημα κείμενα (νόμοι, ΦΕΚ, υπουργικές αποφάσεις, εγκύκλιοι). Στο μέτρο που επιτρέπεται από τον νόμο, η Αγροτική Φωνή και οι συντάκτες της δεν ευθύνονται για ζημία, όπως πρόστιμο, καταλογισμό φόρου ή εισφορών, απόρριψη αίτησης, απώλεια ενίσχυσης ή χαμένη προθεσμία, που προκύπτει από αποφάσεις, ενέργειες ή παραλείψεις βασισμένες σε αυτό το κείμενο, ούτε για το περιεχόμενο ιστοτόπων τρίτων στους οποίους παραπέμπουν οι σύνδεσμοι. Ισχύουν επίσης η πλήρης απαλλαγή από ευθύνη στο τέλος του άρθρου και οι Όροι χρήσης του ιστότοπου.

Για να ξεκινήσει κανείς νόμιμα αγροτική δραστηριότητα στην Ελλάδα, δεν αρκεί μία αίτηση. Χρειάζονται εγγραφές σε τρεις χωριστές υπηρεσίες, με συγκεκριμένη σειρά. Στην ΑΑΔΕ δηλώνετε σε ποιο καθεστώς ΦΠΑ ανήκετε. Στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ΥΠΑΑΤ) εγγράφεστε στο Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων (ΜΑΑΕ). Στον e-ΕΦΚΑ ασφαλίζεστε, αν η γεωργία είναι η κύρια απασχόλησή σας. Ο οδηγός ακολουθεί τη διαδρομή ενός ανθρώπου που ξεκινά από το μηδέν, βήμα βήμα, και τη δίνει ολόκληρη για τρία προφίλ, με παραδείγματα και αριθμούς για το πρώτο και το δεύτερο έτος. Όσα γράφονται ισχύουν στις 22 Οκτωβρίου 2026.

Ενδεικτική φωτογραφία: ελαιώνας στους Άγιους Δούλους της Κέρκυρας, 2018[60].

Με μια ματιά. (1) Αποφασίζετε ποιο από τα τρία προφίλ σας ταιριάζει. (2) Έχετε ΑΦΜ και κωδικούς TAXISnet. (3) Στην ΑΑΔΕ υποβάλλετε δήλωση ένταξης στο ειδικό καθεστώς αγροτών ή δήλωση έναρξης στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ, πριν από την πρώτη πώληση. (4) Εγγράφεστε στο ΜΑΑΕ, κάθε χρόνο. (5) Τακτοποιείτε τους τίτλους της γης: ιδιόκτητη, μισθωμένη με μίσθωση δηλωμένη στην ΑΑΔΕ ή παραχωρημένη. (6) Υποβάλλετε την Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης (ΕΑΕ), αν ζητάτε ενισχύσεις. (7) Ασφαλίζεστε στον e-ΕΦΚΑ, αν η γεωργία είναι η κύρια απασχόλησή σας. (8) Κάθε χρόνο υποβάλλετε φορολογική δήλωση με έντυπο Ε3, ανανεώνετε το ΜΑΑΕ και την ΕΑΕ και, στο ειδικό καθεστώς, ζητάτε την επιστροφή ΦΠΑ.

1. Οι όροι που χρησιμοποιούμε

Η μεγαλύτερη πηγή σύγχυσης είναι ότι οι ίδιες λέξεις χρησιμοποιούνται για διαφορετικά πράγματα. Στον οδηγό κάθε όρος έχει μία σημασία, αυτή που δίνεται παρακάτω.

Ειδικό καθεστώς αγροτών (στο εξής «ειδικό καθεστώς»)
Καθεστώς ΦΠΑ του άρθρου 48 του Κώδικα ΦΠΑ. Ο αγρότης δεν χρεώνει ΦΠΑ, δεν τηρεί βιβλία, δεν υποβάλλει δηλώσεις ΦΠΑ και παίρνει μία φορά τον χρόνο επιστροφή 6% επί των πωλήσεών του σε επιχειρήσεις[1][2]. Δεν είναι ιδιότητα του ΜΑΑΕ ούτε ασφαλιστική κατηγορία[3].
Κανονικό καθεστώς
Το γενικό καθεστώς ΦΠΑ: ο αγρότης χρεώνει ΦΠΑ στις πωλήσεις, εκπίπτει τον ΦΠΑ των αγορών, τηρεί βιβλία και υποβάλλει δηλώσεις ΦΠΑ[4]. Στην καθομιλουμένη λέγεται και «πλήρες».
Απαλλαγή μικρών επιχειρήσεων
Τρίτο, προαιρετικό καθεστώς ΦΠΑ για όσους έχουν κύκλο εργασιών έως 10.000 € τον χρόνο. Δεν ισχύει για αγρότες του ειδικού καθεστώτος[5]. Ενδιαφέρει κυρίως όσους έχουν ήδη άλλη μικρή επαγγελματική δραστηριότητα (ενότητα 5.3).
Δήλωση ένταξης
Η ηλεκτρονική δήλωση με την οποία μπαίνετε στο ειδικό καθεστώς, από την εφαρμογή «Ειδικό Καθεστώς Αγροτών» του myAADE[6]. Δεν είναι «έναρξη εργασιών».
Δήλωση έναρξης και δήλωση μεταβολών
Η δήλωση έναρξης (έντυπο Δ211) είναι η έναρξη εργασιών στη ΔΟΥ, που απαιτείται για το κανονικό καθεστώς. Όποιος έχει ήδη έναρξη για άλλη δραστηριότητα υποβάλλει δήλωση μεταβολών[4][7].
Αφανής αγρότης
Όποιος έχει αγροτικό εισόδημα, χωρίς να έχει ενταχθεί ούτε στο ειδικό ούτε στο κανονικό καθεστώς. Δηλώνεται στο Ε3 χωρίς ΚΑΔ[8][9].
Αγροτική εκμετάλλευση (στο εξής «εκμετάλλευση») και κάτοχος
Εκμετάλλευση είναι η μονάδα που παράγει αγροτικά προϊόντα προς πώληση. Κάτοχος είναι όποιος έχει την εκμετάλλευση ως κύριος, συγκύριος ή νομέας, ή ως μισθωτής ή αγρολήπτης με έγγραφη μίσθωση θεωρημένη από τη ΔΟΥ[10].
ΜΑΑΕ και οι τέσσερις ιδιότητές του
Το Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων του ΥΠΑΑΤ. Η εγγραφή γίνεται κάθε χρόνο και αποδίδει μία από τέσσερις ιδιότητες: επαγγελματίας αγρότης, νεοεισερχόμενος επαγγελματίας αγρότης (στο εξής «νεοεισερχόμενος»), κάτοχος αγροτικής εκμετάλλευσης και ασκών αγροτική δραστηριότητα[11]. Τα κριτήρια βρίσκονται στην ενότητα 6.
Επαγγελματίας αγρότης
Ιδιότητα του ΜΑΑΕ. Ο Κώδικας Φορολογίας Εισοδήματος (ΚΦΕ) λέει «κατ’ επάγγελμα αγρότης» και ο Τύπος συχνά «κατά κύριο επάγγελμα». Στον οδηγό, για την ιδιότητα του ΜΑΑΕ, χρησιμοποιούμε μόνο τον όρο «επαγγελματίας αγρότης». Τη φράση «κατά κύριο επάγγελμα» τη χρησιμοποιούμε μόνο όπου τη χρησιμοποιεί η ίδια η πηγή, όπως ο e-ΕΦΚΑ για την ασφάλιση ή ο ν. 4935/2022 για τους συνεταιρισμούς. Εκεί δεν ταυτίζεται απαραίτητα με την ιδιότητα του ΜΑΑΕ. Η ιδιότητα του επαγγελματία αγρότη συνδυάζεται και με το ειδικό και με το κανονικό καθεστώς.
Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης (ΕΑΕ)
Η ετήσια δήλωση των αγροτεμαχίων και των ζώων, για τις άμεσες ενισχύσεις και τα μέτρα αγροτικής ανάπτυξης. Στην καθομιλουμένη λέγεται «ΟΣΔΕ». Από το 2026 την παραλαμβάνει και την πληρώνει η ΑΑΔΕ, μέσω της εφαρμογής myAGRO[12][13].
Φορέας υποβολής
Ο πιστοποιημένος φορέας (ιδιωτικός ή συνεταιριστικός) που υποβάλλει την ΕΑΕ για λογαριασμό του αγρότη, με εξουσιοδότηση από το myAADE[14].

2. Τρεις υπηρεσίες, μία σειρά

Οι τρεις υπηρεσίες δεν λειτουργούν χωριστά: η καθεμία χρησιμοποιεί στοιχεία της άλλης. Γι’ αυτό η σειρά των βημάτων έχει σημασία.

Πρώτα η ΑΑΔΕ. Η εγγραφή στο ΜΑΑΕ ως επαγγελματίας αγρότης ή κάτοχος γίνεται «από το φορολογικό έτος έναρξης εργασιών στην ΑΑΔΕ και εντεύθεν». Ο κάτοχος αποδεικνύει ότι έχει ενταχθεί στο ειδικό ή στο κανονικό καθεστώς με την «Εικόνα επιχείρησης» του myAADE[9]. Χωρίς ένταξη ή έναρξη, μένει μόνο η ιδιότητα του ασκούντος.

Μετά το ΜΑΑΕ και η ΕΑΕ. Ο νόμος ορίζει ότι η εγγραφή στο ΜΑΑΕ είναι προϋπόθεση για την υποβολή της ΕΑΕ[10]. Για την ΕΑΕ 2026 όμως το ΥΠΑΑΤ προωθεί ρύθμιση ώστε να υποβάλλεται χωρίς προηγούμενη εγγραφή στο ΜΑΑΕ και η προϋπόθεση να ισχύσει από το 2027 (ανακοίνωση της 19/10/2026)· η ρύθμιση δεν έχει ακόμη ψηφιστεί[15]. Ταυτόχρονα, το ΜΑΑΕ χρησιμοποιεί την ΕΑΕ ως απόδειξη της εκμετάλλευσης. Γι’ αυτό ο νεοεισερχόμενος εγγράφεται πρώτα ως ασκών και, αφού υποβάλει την ΕΑΕ, ξαναϋποβάλλει αίτηση για την ιδιότητα του νεοεισερχόμενου[9].

Ο e-ΕΦΚΑ κλείνει τον κύκλο. Η ασφάλιση είναι κριτήριο της ιδιότητας του επαγγελματία αγρότη[10]. Ο e-ΕΦΚΑ, πάλι, ζητά ως δικαιολογητικά το εκκαθαριστικό, το Ε9 ή μισθωτήριο δηλωμένο στο TAXISnet και, για τον πρώτο χρόνο, παραστατικά πωλήσεων[3]. Πριν από τη φορολογική δήλωση του 2027 το ΥΠΑΑΤ θα στείλει στην ΑΑΔΕ τον κατάλογο των επαγγελματιών αγροτών, μετά από διασταύρωση με την ΕΑΕ και τον e-ΕΦΚΑ. Με αυτόν προσυμπληρώνονται οι κωδικοί 037–038 του Ε1, από τους οποίους εξαρτάται η μείωση φόρου του άρθρου 16 ΚΦΕ[9][4].

3. Βήμα 1: Ποιο προφίλ σας ταιριάζει

Πριν υποβάλετε οτιδήποτε, απαντήστε σε τρία ερωτήματα. Πόσα θα πουλάτε τον χρόνο και σε ποιους; Έχετε άλλη δραστηριότητα με βιβλία; Θα είναι η γεωργία η κύρια απασχόληση και πηγή εισοδήματός σας; Οι απαντήσεις σάς κατατάσσουν σε μία από τις τρεις διαδρομές του οδηγού.

Πίνακας 1. Οι τρεις διαδρομές
Διαδρομή ΑΔιαδρομή ΒΔιαδρομή Γ
Ποιον αφοράΑρχάριο ή όποιον έχει άλλη κύρια δουλειά (μισθωτό, συνταξιούχο) με μικρή παραγωγήΌποιον ξεπερνά τα όρια του ειδικού καθεστώτος, πουλά σε λαϊκή ή μεταποιεί, ή έχει άλλη δραστηριότητα με βιβλίαΌποιον κάνει τη γεωργία κύρια απασχόληση, και τον νεοεισερχόμενο
Καθεστώς ΦΠΑΕιδικόΚανονικό (σπανιότερα απαλλαγή μικρών επιχειρήσεων)Ειδικό ή κανονικό, ανάλογα με τις πωλήσεις
Τι υποβάλλετε στην ΑΑΔΕΔήλωση ένταξηςΔήλωση έναρξης ή μεταβολώνΌ,τι αντιστοιχεί στο καθεστώς
Ιδιότητα ΜΑΑΕΚάτοχος (ή ασκών)Κάτοχος ή επαγγελματίας αγρότηςΝεοεισερχόμενος, μετά επαγγελματίας αγρότης
e-ΕΦΚΑΚατά κανόνα όχι (ενότητα 9)Ναι, αν η γεωργία είναι η κύρια απασχόλησηΝαι
Μείωση φόρου άρθρου 16 ΚΦΕΌχι για το αγροτικό εισόδημαΜόνο αν είστε επαγγελματίας αγρότηςΝαι

Η διαδρομή δεν είναι μόνιμη. Ο αγρότης της διαδρομής Α που ξεπερνά τις 15.000 € πωλήσεων ή τις 5.000 € ενισχύσεων περνά υποχρεωτικά στη Β[1]. Ο νεοεισερχόμενος της Γ μπορεί να ξεκινήσει στο ειδικό καθεστώς και να περάσει αργότερα στο κανονικό. Τα βήματα 2 έως 8 εξηγούν κάθε υποχρέωση μία φορά. Οι ενότητες 11 έως 13 τις ξαναβάζουν σε σειρά για κάθε διαδρομή, με παράδειγμα και αριθμούς.

4. Βήμα 2: ΑΦΜ, κωδικοί και ΚΑΔ

Όλες οι επόμενες αιτήσεις γίνονται ηλεκτρονικά με κωδικούς TAXISnet: η δήλωση ένταξης ή έναρξης στο myAADE, η εγγραφή στο ΜΑΑΕ[11], η εξουσιοδότηση του φορέα για την ΕΑΕ[14] και η αίτηση στον e-ΕΦΚΑ[3]. Αν δεν έχετε ΑΦΜ ή κωδικούς, αυτό είναι το πρώτο βήμα. Ελέγξτε επίσης ότι η διεύθυνση και τα στοιχεία επικοινωνίας στο Μητρώο της ΑΑΔΕ είναι σωστά: η εφαρμογή του ειδικού καθεστώτος τα προσυμπληρώνει και ζητά να διορθωθούν πρώτα, αν είναι λάθος[6].

Ο Κωδικός Αριθμός Δραστηριότητας (ΚΑΔ) δείχνει τι είδους δραστηριότητα ασκείτε. Από την 1/3/2026 ισχύει ο νέος κατάλογος ΚΑΔ 2025. Περιέχει ειδικό κωδικό 1000000 «Αγρότης ειδικού καθεστώτος»[16]. Όποιος ξεκινά στο κανονικό καθεστώς δηλώνει στη δήλωση έναρξης τους ΚΑΔ των καλλιεργειών ή των εκτροφών του. Η εγκύκλιος του ΜΑΑΕ ζητά «η έναρξη εργασιών να περιλαμβάνει τους σχετικούς με την αγροτική δραστηριότητα ΚΑΔ»[9].

5. Βήμα 3: Το καθεστώς ΦΠΑ

Το καθεστώς ΦΠΑ είναι η πρώτη επίσημη πράξη, γιατί από αυτό εξαρτάται τι παραστατικά θα κόβονται για τις πωλήσεις σας και αν θα τηρείτε βιβλία. Το ΜΑΑΕ και ο e-ΕΦΚΑ ζητούν, επίσης, να το έχετε ήδη τακτοποιήσει. Η επιλογή γίνεται πριν από την πρώτη πώληση[2][7].

5.1 Ειδικό καθεστώς: ποιος μπαίνει και τι υποβάλλει

Όρια. Στο ειδικό καθεστώς μπορεί να μείνει ο αγρότης-φυσικό πρόσωπο που το προηγούμενο έτος είχε πωλήσεις αγροτικών προϊόντων και αγροτικών υπηρεσιών κάτω από 15.000 € και ενισχύσεις κάτω από 5.000 €[1]. Στο όριο των 15.000 € μετρούν και οι λιανικές πωλήσεις σε ιδιώτες[2].

Ποιοι αποκλείονται, ανεξάρτητα από τα ποσά. Αποκλείονται όσοι ασκούν τη δραστηριότητα ως εταιρεία ή συνεταιρισμός, όσοι πουλούν τα προϊόντα τους μετά από βιομηχανική ή βιοτεχνική επεξεργασία και όσοι ασκούν άλλη δραστηριότητα για την οποία τηρούν βιβλία. Αποκλείονται επίσης όσοι πουλούν σε λαϊκή αγορά ή από δικό τους κατάστημα, όσοι εξάγουν και όσοι παραδίδουν σε άλλο κράτος της ΕΕ[1]. Ο μισθωτός και ο συνταξιούχος δεν αποκλείονται, γιατί ο μισθός και η σύνταξη δεν συνεπάγονται βιβλία. Ο λογιστής, ο ιδιοκτήτης συνεργείου αυτοκινήτων ή άλλος επαγγελματίας με βιβλία αποκλείεται, ακόμη κι αν από το κτήμα εισπράττει μόνο ενισχύσεις[4].

Τι υποβάλλετε. Μόνο δήλωση ένταξης, από το myAADE: «Μητρώο και Επικοινωνία» → «Αλλαγή Στοιχείων Μητρώου» → «Ειδικό Καθεστώς Αγροτών» → «Υποβολή Δήλωσης»[4]. Τα στοιχεία σας εμφανίζονται προσυμπληρωμένα και επιλέγετε μόνο τον δήμο μόνιμης κατοικίας. Η δήλωση δεν ελέγχεται από υπάλληλο της ΔΟΥ, παίρνει αριθμό αμέσως και μπορείτε να την εκτυπώσετε[6]. Δεν υποβάλλετε δήλωση έναρξης (Δ211) και δεν τηρείτε βιβλία[2]. Οι πηγές δεν αναφέρουν παράβολο για τη δήλωση.

Πότε. Η δήλωση ένταξης υποβάλλεται οποιαδήποτε στιγμή του έτους και ισχύει από την ημέρα υποβολής. Υπάρχει μία εξαίρεση: από 1/1 έως 15/12 μπορείτε να ορίσετε ως ημερομηνία ένταξης την 31η Δεκεμβρίου του προηγούμενου έτους. Αυτό επιτρέπεται εφόσον επιχειρήσεις σάς έκοψαν παραστατικά εκείνο το έτος, ώστε να ζητήσετε την επιστροφή ΦΠΑ για αυτό[6][1]. Όποιος πουλά λιανικά σε ιδιώτες, π.χ. λάδι σε δοχεία ή φρούτα στην άκρη του χωραφιού, πρέπει να ενταχθεί πριν από την πρώτη πώληση[2].

Παραστατικά. Όταν πουλάτε σε επιχείρηση (έμπορο, ελαιοτριβείο, συνεταιρισμό), το παραστατικό το κόβει ο αγοραστής: τίτλο κτήσης, χωρίς ΦΠΑ, τον οποίο διαβιβάζει στο myDATA. Εσείς δεν διαβιβάζετε τίποτα[2][4]. Όταν πουλάτε σε ιδιώτη ή σε άλλον αγρότη του ειδικού καθεστώτος, κόβετε εσείς το «ειδικό στοιχείο», αθεώρητο και χωρίς ΦΠΑ. Αυτές οι πωλήσεις μετρούν στο όριο των 15.000 €, αλλά δεν δίνουν επιστροφή[2]. Στοιχεία διακίνησης δεν εκδίδετε: το δελτίο αποστολής το εκδίδει ο αγοραστής[4][17].

Η επιστροφή 6%. Αντί να εκπέσετε τον ΦΠΑ που πληρώσατε σε λιπάσματα, φάρμακα ή μηχανήματα, το Δημόσιο σάς επιστρέφει κατ’ αποκοπή 6% επί της αξίας των πωλήσεων σε υποκείμενους στον ΦΠΑ[1]. Η αίτηση γίνεται από την 1η Απριλίου έως τη 15η Δεκεμβρίου του επόμενου έτους, στην εφαρμογή «myBusinessSupport» της ΑΑΔΕ. Η προθεσμία είναι ανατρεπτική: αν περάσει, η επιστροφή χάνεται[2]. Το ποσό υπολογίζεται από τα παραστατικά που έχουν διαβιβάσει οι αγοραστές σας στο myDATA. Γι’ αυτό, πριν υποβάλετε την αίτηση, ελέγξτε ότι εμφανίζονται όλα[2]. Αν περάσετε στο κανονικό καθεστώς μέσα στο έτος, δικαιούστε επιστροφή για τις πωλήσεις του διαστήματος που ήσασταν στο ειδικό[1][2].

Ποιες υποχρεώσεις μένουν. Φορολογική δήλωση κάθε χρόνο, με τα έσοδα και τα έξοδα στο Ε3[4]. Τέλος επιτηδεύματος δεν πληρώνετε[4][18].

5.2 Κανονικό καθεστώς: δήλωση έναρξης και υποχρεώσεις

Ποιος μπαίνει. Υποχρεωτικά, όποιος ξεπέρασε τα όρια ή εμπίπτει σε εξαίρεση της ενότητας 5.1. Προαιρετικά, οποιοσδήποτε άλλος. Η προαιρετική επιλογή δεσμεύει για τρία χρόνια[1][4]. Συμφέρει όταν οι επενδύσεις είναι μεγάλες και ο ΦΠΑ των αγορών ξεπερνά την κατ’ αποκοπή επιστροφή.

Τι υποβάλλετε. Αν δεν έχετε άλλη έναρξη, υποβάλλετε δήλωση έναρξης (έντυπο Δ211) από το myAADE: «Τα Αιτήματά μου» → «Νέο Αίτημα» → «Φορολογία» → «Μητρώο» → «Έναρξη εργασιών φυσικών προσώπων που δεν εξυπηρετούνται μέσω της ΕΨΠ Gov.gr». Εκεί δηλώνετε τους αγροτικούς ΚΑΔ και το κανονικό καθεστώς[4]. Αν έχετε ήδη έναρξη για άλλη δραστηριότητα, υποβάλλετε μέσω του ίδιου μενού δήλωση μεταβολών, με την οποία προσθέτετε τους αγροτικούς ΚΑΔ[4]. Η δήλωση υποβάλλεται πριν από την έναρξη της δραστηριότητας. Κάθε μεταβολή δηλώνεται μέσα σε 30 ημέρες[7].

Βιβλία και παραστατικά. Τηρείτε λογιστικά βιβλία. Ο αγρότης-φυσικό πρόσωπο του κανονικού καθεστώτος μπορεί να μην τα ενημερώνει, εφόσον τα ακαθάριστα έσοδα από αγροτικά προϊόντα και υπηρεσίες δεν ξεπερνούν το 1.500.000 € και δεν ασκεί άλλη δραστηριότητα με βιβλία. Πρέπει όμως να εκδίδει τα στοιχεία του: τιμολόγια σε επιχειρήσεις, αποδείξεις λιανικής σε ιδιώτες[4]. Τα παραστατικά διαβιβάζονται στο myDATA. Εκεί διαβιβάζονται και οι ενισχύσεις, χωρισμένες σε φορολογητέες και μη[4]. Η υποχρεωτική ηλεκτρονική τιμολόγηση για τις συναλλαγές με επιχειρήσεις και το Δημόσιο αρχίζει για τις οντότητες της Β΄ περιόδου στις 2/11/2026. Έως τις 31/1/2027 επιτρέπεται σταδιακή προσαρμογή, μόνο για όσους υπέβαλαν εμπρόθεσμα τη σχετική δήλωση[19].

Ψηφιακό δελτίο αποστολής (ΔΑ). Η απόφαση Α.1123/2024 εξαιρεί την παράδοση αγροτικών προϊόντων από παραγωγό, ειδικού ή κανονικού καθεστώτος, όταν το παραστατικό διακίνησης το εκδίδει ο παραλήπτης. Ο παραλήπτης δίνει τότε αντίγραφο στον παραγωγό[17]. Όταν μεταφέρετε μόνοι σας προϊόντα χωρίς να τα έχει παραλάβει αγοραστής, ρωτήστε τον λογιστή σας τι ισχύει σήμερα (ενότητα 19).

Δηλώσεις ΦΠΑ. Υποβάλλετε δήλωση ΦΠΑ (έντυπο 050) για κάθε φορολογική περίοδο, ακόμη και όταν είναι μηδενική. Η προθεσμία λήγει την τελευταία εργάσιμη του επόμενου μήνα[20]. Η περίοδος είναι κατά κανόνα τρίμηνη για τα απλογραφικά βιβλία. Όμως όσοι έκαναν έναρξη από 1/1/2024 και μετά υποβάλλουν μηνιαία δήλωση (όσοι ξεκίνησαν έως 31/3/2025, από 1/7/2025). Μπορούν να ζητήσουν τρίμηνη μόνο αφού συμπληρώσουν 24 μήνες από την έναρξη[21]. Ο ΦΠΑ πληρώνεται έως την τελευταία εργάσιμη του μήνα υποβολής. Αν ξεπερνά τα 100 €, μπορεί να πληρωθεί σε δύο δόσεις, εφόσον η δήλωση είναι εμπρόθεσμη[20].

Συντελεστές. Στα περισσότερα νωπά αγροτικά προϊόντα (λαχανικά, φρούτα, δημητριακά) και στο ελαιόλαδο ο ΦΠΑ είναι 13%. Στα λιπάσματα και στις ζωοτροφές είναι 6%, και σε σανό, τριφύλλι και καλαμπόκι επίσης 6%[22]. Ελέγξτε τον συντελεστή κάθε προϊόντος στο Παράρτημα ΙΙΙ ή με τον λογιστή σας.

Ποιες υποχρεώσεις μένουν. Φορολογική δήλωση με Ε3, όπως στο ειδικό καθεστώς. Τέλος επιτηδεύματος δεν πληρώνουν πια τα φυσικά πρόσωπα, από το φορολογικό έτος 2025[18].

5.3 Απαλλαγή μικρών επιχειρήσεων

Ο λογιστής ή ο μηχανικός που έχει μικρό κύκλο εργασιών και θέλει να καλλιεργήσει ένα κτήμα, δεν μπορεί να μπει στο ειδικό καθεστώς, γιατί τηρεί βιβλία. Μπορεί όμως να ενταχθεί στην απαλλαγή μικρών επιχειρήσεων, αν ο συνολικός κύκλος εργασιών του, επαγγελματικός και αγροτικός μαζί, δεν ξεπερνά τις 10.000 € το προηγούμενο και το τρέχον έτος[5][4]. Στον κύκλο εργασιών μετρούν οι φορολογητέες πράξεις όλων των δραστηριοτήτων του, ενώ οι πράξεις που απαλλάσσονται από τον ΦΠΑ χωρίς δικαίωμα έκπτωσης κατά κανόνα δεν μετρούν[23]. Δεν υποβάλλει δηλώσεις ΦΠΑ και δεν χρεώνει ΦΠΑ. Δεν εκπίπτει όμως ούτε τον ΦΠΑ των αγορών. Στα παραστατικά γράφει «χωρίς φόρο προστιθέμενης αξίας – απαλλαγή μικρών επιχειρήσεων». Με την πρώτη πώληση που ξεπερνά το όριο, περνά υποχρεωτικά στο κανονικό καθεστώς[5].

5.4 Αλλαγή καθεστώτος

Πίνακας 2. Μετάταξη μεταξύ ειδικού και κανονικού καθεστώτος
ΠότεΤι υποβάλλετε και έως πότεΔέσμευση
Ειδικό → κανονικό, υποχρεωτικά λόγω ορίωνΑπό 1/1 του έτους που ακολουθεί την υπέρβαση των 15.000 € ή των 5.000 €Δήλωση μεταβολών μέσα σε 30 ημέρες από την αρχή του έτους, δηλαδή έως 30/1. Εκπρόθεσμη δήλωση σημαίνει πρόστιμο[4]Επιστροφή στο ειδικό μόνο αν ξαναπληρούνται τα κριτήρια, από την αρχή έτους
Ειδικό → κανονικό, υποχρεωτικά λόγω εξαίρεσης (π.χ. λαϊκή, κατάστημα, βιβλία)Από την ημέρα που συντρέχει η εξαίρεση, ακόμη κι αν δεν δηλωθεί[1]Δήλωση μεταβολών μέσα σε 30 ημέρες[7]Όσο υπάρχει η εξαίρεση
Ειδικό → κανονικό, προαιρετικάΑπό 1/1 ή από την ημέρα της δήλωσηςΔήλωση μεταβολών· για ισχύ από 1/1, έως 30/1[4]Τρία έτη[1]
Κανονικό → ειδικόΜόνο από 1/1 και μόνο αν πληρούνται τα κριτήριαΔήλωση μεταβολών έως 30/1[4][1]—

Με κάθε μετάταξη απογράφετε τα αποθέματα. Τα αγροτικά προϊόντα (συγκομισμένα, ηρτημένοι καρποί, καλλιέργειες σε εξέλιξη) απογράφονται σε τιμές πώλησης· οι πρώτες ύλες (σπόροι, λιπάσματα, φάρμακα, ζωοτροφές) και τα αγαθά επένδυσης σε τιμές κόστους. Η δήλωση αποθεμάτων υποβάλλεται μέσα σε δύο μήνες. Όποιος περνά στο κανονικό καθεστώς εκπίπτει τον ΦΠΑ που αναλογεί στα αποθέματα. Όποιος περνά στο ειδικό τον καταβάλλει με έκτακτη δήλωση ΦΠΑ[1].

6. Βήμα 4: Εγγραφή στο ΜΑΑΕ

Αφού τακτοποιήσετε το καθεστώς ΦΠΑ, το επόμενο μητρώο είναι του ΥΠΑΑΤ. Σύμφωνα με τον νόμο, η εγγραφή στο ΜΑΑΕ προηγείται της εγγραφής σε κάθε άλλο μητρώο του Υπουργείου[25]. Από αυτήν εξαρτώνται οι περισσότερες διευκολύνσεις του αγρότη.

6.1 Οι τέσσερις ιδιότητες

Επαγγελματίας αγρότης είναι το ενήλικο φυσικό πρόσωπο που πληροί όλες τις εξής προϋποθέσεις: (α) είναι κάτοχος αγροτικής εκμετάλλευσης· (β) ασχολείται με τη γεωργία στην εκμετάλλευσή του τουλάχιστον το 30% του ετήσιου χρόνου εργασίας του· (γ) παίρνει από αυτήν τουλάχιστον το 50% του συνολικού ετήσιου εισοδήματός του· (δ) είναι ασφαλισμένος, όπου απαιτείται· (ε) «τηρεί λογιστικά βιβλία, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία»[10]. Το τελευταίο κριτήριο προστέθηκε το 2026. Στο συνολικό εισόδημα του κριτηρίου (γ) δεν προσμετρώνται, μεταξύ άλλων, τα εισοδήματα από κεφάλαιο (ενοίκια, τόκοι, μερίσματα) και οι συντάξεις του e-ΕΦΚΑ (πρώην ΟΓΑ)[26]. Για τον αγρότη του ειδικού καθεστώτος, που δεν υποχρεούται σε βιβλία, δείτε την ενότητα 19.

Νεοεισερχόμενος είναι όποιος ξεκινά για πρώτη φορά και θέλει να χαρακτηριστεί επαγγελματίας αγρότης. Για δύο συνεχή έτη από την έναρξη της δραστηριότητας δεν ελέγχεται το κριτήριο του 50% και δεν απαιτείται ασφάλιση. Πρέπει όμως να υποβάλει υπεύθυνη δήλωση ότι μέσα σε έξι μήνες θα κάνει αίτηση εγγραφής στον e-ΕΦΚΑ. Στο τέλος της διετίας προσκομίζει τη βεβαίωση εγγραφής. Αν δεν το κάνει με δική του υπαιτιότητα, επιστρέφει έντοκα όσα ωφελήθηκε[10].

Κάτοχος αγροτικής εκμετάλλευσης είναι όποιος έχει εκμετάλλευση ως κύριος, συγκύριος ή νομέας, ή ως μισθωτής ή αγρολήπτης με έγγραφη μίσθωση θεωρημένη από τη ΔΟΥ. Η ιδιότητα αφορά, για παράδειγμα, τον μισθωτό που καλλιεργεί και πουλά, αλλά δεν ζει από τη γεωργία[10].

Ασκών αγροτική δραστηριότητα είναι όποιος ασκεί αγροτική δραστηριότητα και δεν πληροί τα κριτήρια των άλλων ιδιοτήτων. Εγγράφεται με αυτή την ιδιότητα είτε υποβάλλει ΕΑΕ είτε όχι[10]. Σύμφωνα με την εγκύκλιο του ΥΠΑΑΤ, εδώ ανήκουν οι εργάτες γης που αμείβονται με εργόσημο, τα μέλη ομάδων παραγωγών, οι αφανείς αγρότες, όσοι υποβάλλουν για πρώτη φορά φορολογική δήλωση και οι κληρονόμοι. Εδώ ανήκει και ο νεοεισερχόμενος πριν υποβάλει την πρώτη ΕΑΕ[9].

Ως αγροτική δραστηριότητα λογίζεται και η διαχείριση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας κάτω από 500 kW και η λειτουργία αγροτουριστικής μονάδας έως 10 δωματίων[10].

6.2 Πώς και πότε γίνεται η εγγραφή

Η εγγραφή γίνεται κάθε χρόνο, από την ψηφιακή εφαρμογή του ΜΑΑΕ με κωδικούς TAXISnet. Η βεβαίωση αποστέλλεται στην ψηφιακή θυρίδα του gov.gr. Για τους επαγγελματίες αγρότες και τους κατόχους η διαδικασία είναι αυτοματοποιημένη, με διασταύρωση στοιχείων. Αν διαφωνείτε με το αποτέλεσμα, υποβάλλετε ένσταση στο τοπικό Τμήμα Αγροτικής Ανάπτυξης και Ελέγχων του ΥΠΑΑΤ. Όποιος δεν εγγραφεί, χάνει τις διευκολύνσεις που προβλέπονται για τους εγγεγραμμένους[11]. Οι πηγές δεν αναφέρουν παράβολο για την εγγραφή.

Η εγκύκλιος της 14/10/2026 εξηγεί πώς ελέγχεται η εγγραφή για το φορολογικό έτος 2025[9]:

  • Εξετάζεται η ΕΑΕ του ίδιου έτους με τη φορολογική δήλωση. Για το 2025 εξετάζεται μόνο η ΕΑΕ 2025, ακόμη κι αν έχει υποβληθεί η ΕΑΕ 2026.
  • Βεβαίωση επαγγελματία αγρότη ή κατόχου εκδίδεται μόνο από το φορολογικό έτος της έναρξης εργασιών στην ΑΑΔΕ με αγροτικούς ΚΑΔ και μετά. Ο κάτοχος αποδεικνύει την ένταξη στο ειδικό ή στο κανονικό καθεστώς με την «Εικόνα επιχείρησης» του myAADE.
  • Το έντυπο Ε3 πρέπει να εμφανίζει πωλήσεις αγροτικών προϊόντων ή αγορές εφοδίων.
  • Ελέγχεται η ασφάλιση στον e-ΕΦΚΑ για το 2025.
  • Πριν από τις 15/3/2027 το ΥΠΑΑΤ στέλνει στην ΑΑΔΕ τον κατάλογο των επαγγελματιών αγροτών, για τους κωδικούς 037–038 του Ε1.
  • Ο νεοεισερχόμενος εγγράφεται πρώτα ως ασκών και ξαναϋποβάλλει αίτηση μετά την ΕΑΕ.
  • ΕΑΕ που υποβάλλεται μετά τη λήξη του έτους δεν γίνεται δεκτή ως απόδειξη για εκείνο το έτος.

6.3 Τι κερδίζετε από κάθε ιδιότητα

Πίνακας 3. Διευκολύνσεις ανά ιδιότητα ΜΑΑΕ
ΔιευκόλυνσηΕπαγγελματίαςΝεοεισερχόμενοςΚάτοχοςΑσκών
Πινακίδες ΦΙΧ για αγροτικό αυτοκίνητο[27]ΝαιΔεν διευκρινίζεταιΝαιΌχι
Πετρέλαιο χωρίς ειδικό φόρο κατανάλωσης, μέσω myDiesel[28]ΝαιΝαιΌχιΌχι
Μείωση φόρου του άρθρου 16 ΚΦΕ για το αγροτικό εισόδημα[29][9]Ναι, αν τουλάχιστον το 50% του εισοδήματος είναι αγροτικόΊδια προϋπόθεσηΌχιΌχι
Άδεια παραγωγού πωλητή σε λαϊκή αγορά[30]ΝαιΔεν διευκρινίζεταιΌχιΌχι
Παρέμβαση Π3-75.1 για νέους αγρότες[31]—Ναι——

Η ΚΥΑ για τις πινακίδες ΦΙΧ και η διαδικασία για τη λαϊκή αναφέρουν τον επαγγελματία αγρότη (η ΚΥΑ και τον κάτοχο), χωρίς ειδική μνεία στον νεοεισερχόμενο[27][30]. Η αγορά αγροτικού αυτοκινήτου εξετάζεται σε χωριστό άρθρο.

myDiesel. Από την 1η Νοεμβρίου 2026 ο αγρότης παραλαμβάνει πετρέλαιο κίνησης από το πρατήριο χωρίς τον ειδικό φόρο κατανάλωσης των 0,41 € ανά λίτρο. Εκδίδει από την εφαρμογή της ΑΑΔΕ ψηφιακό κουπόνι με κωδικό QR, το οποίο σαρώνει ο πρατηριούχος. Δικαιούχοι είναι τα φυσικά πρόσωπα που έχουν υποβάλει ΕΑΕ για το τρέχον ή το προηγούμενο έτος και είναι εγγεγραμμένα στο ΜΑΑΕ του τρέχοντος έτους ως επαγγελματίες αγρότες ή νεοεισερχόμενοι. Η ετήσια ποσότητα υπολογίζεται από τις καλλιέργειες και τα ζώα της ΕΑΕ. Για παράδειγμα, ο πίνακας της απόφασης ορίζει 9 λίτρα ανά στρέμμα για ελαιώνα ελαιολάδου και 20,5 για κηπευτικά, προσαυξημένα κατά 100%. Αν η εφαρμογή ή το διαδίκτυο δεν είναι διαθέσιμα, εκδίδονται εκτός δικτύου κουπόνια έως 50 λίτρων το καθένα, έως πέντε τον χρόνο[28]. Η απόδειξη του πρατηρίου αφαιρεί μαζί με τον φόρο κατανάλωσης και τον ΦΠΑ που του αναλογεί, συνολικά περίπου 0,508 € ανά λίτρο· η διάταξη για την επιστροφή αυτού του ΦΠΑ στα πρατήρια δεν έχει ακόμη ψηφιστεί[28].

7. Βήμα 5: Η γη και τα μισθωτήρια

Η εκμετάλλευση στηρίζεται σε γη, και για κάθε αγροτεμάχιο χρειάζεστε τίτλο. Ο τίτλος σάς κάνει κάτοχο στο ΜΑΑΕ, δηλώνεται στην ΕΑΕ και αποτελεί δικαιολογητικό για τον e-ΕΦΚΑ. Γι’ αυτό τακτοποιείται πριν από την ΕΑΕ.

Ιδιόκτητη γη. Πρέπει να εμφανίζεται στο Ε9. Στην ΕΑΕ δηλώνεται ο Αριθμός Ταυτότητας Ακινήτου (ΑΤΑΚ) του Ε9. Στις περιοχές όπου λειτουργεί το Κτηματολόγιο δηλώνεται και ο ΚΑΕΚ, και κάθε ΑΤΑΚ πρέπει να αντιστοιχεί σε έναν ΚΑΕΚ[12][13]. Οι αλλαγές στο Ε9 περνούν στο myAGRO μέσα σε μία ώρα[13].

Μισθωμένη γη: ποιος δηλώνει τι. Τη μίσθωση τη δηλώνει ηλεκτρονικά στην ΑΑΔΕ ο εκμισθωτής (ο ιδιοκτήτης), με «Δήλωση Πληροφοριακών Στοιχείων Μίσθωσης» (ΔΠΣΜ), έως το τέλος του επόμενου μήνα από την έναρξη της μίσθωσης. Η υποχρέωση ισχύει και για τις έγγραφες και για τις προφορικές μισθώσεις. Για αγροτικές μισθώσεις με μίσθωμα έως 80 € τον μήνα (960 € τον χρόνο), ο εκμισθωτής δεν υποχρεούται να υποβάλει ΔΠΣΜ[32][4]. Επιλέγεται το είδος «Αγροτική/Γεωργική». Για δωρεάν παραχώρηση, π.χ. από γονέα σε παιδί, ή για μίσθωση με αντάλλαγμα σε είδος, επιλέγεται το είδος «Παραχώρηση χρήσης». Ο μισθωτής αποδέχεται ή απορρίπτει τη δήλωση από το TAXISnet, και η επιλογή του δεν ανακαλείται[33].

Μισθωμένη γη στην ΕΑΕ 2026. Το myAGRO αντλεί αυτόματα τις ΔΠΣΜ που ισχύουν στις 31/5/2026 και δεν έχουν απορριφθεί, ακόμη κι αν δεν έχουν γίνει ρητά αποδεκτές. Εμφανίζονται μόνο οι αγροτικές μισθώσεις. Αν κάποια λείπει, την καταχωρίζετε χειροκίνητα, χωρίς να επισυνάψετε το έγγραφο. Τα χειρόγραφα μισθωτήρια της ΕΑΕ 2025 μεταφέρονται και παραμένουν σε ισχύ. Ένα έγγραφο μισθωτήριο μπορεί να δηλωθεί ηλεκτρονικά και εκπρόθεσμα, χωρίς πρόστιμο, σύμφωνα με την ΠΟΛ 1083/2017[13]. Όταν η ΕΑΕ υποβάλλεται μέσω φορέα, ο φορέας ελέγχει ότι το χειρόγραφο μισθωτήριο έχει τα ελάχιστα στοιχεία: συμβαλλόμενους, ημερομηνία, υπογραφές, διάρκεια, μίσθωμα και περιγραφή του ακινήτου. Η βεβαίωση του γνησίου της υπογραφής δεν απαιτείται[14].

Γιατί το μισθωτήριο ενδιαφέρει και το ΜΑΑΕ. Για να είναι κάτοχος, ο μισθωτής χρειάζεται μίσθωση έγγραφη και «θεωρημένη από τη ΔΟΥ»[10]. Η φυσική θεώρηση έχει αντικατασταθεί στην πράξη από την ηλεκτρονική ΔΠΣΜ. Αν η μίσθωσή σας είναι έως 80 € τον μήνα και δεν έχει δηλωθεί, ζητήστε από τον ιδιοκτήτη να την καταχωρίσει ηλεκτρονικά. Η καταχώριση είναι δωρεάν και αποτρέπει αμφισβήτηση (ενότητα 19).

8. Βήμα 6: Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης

Με τη γη τακτοποιημένη, υποβάλλετε την ΕΑΕ. Ακόμη κι αν δεν σας ενδιαφέρουν οι επιδοτήσεις, η ΕΑΕ χρησιμεύει ως απόδειξη της εκμετάλλευσης για το ΜΑΑΕ και για το myDiesel[9][28]. Για όσους προτιμούν να μη ζουν από ενισχύσεις, υπάρχει και το άρθρο μας Αγρότης χωρίς επιδοτήσεις.

Ποιος, πού, πότε. Υποβάλλεται μία ΕΑΕ τον χρόνο, στην εφαρμογή myAGRO της ΑΑΔΕ, η οποία από το 2026 είναι και ο οργανισμός πληρωμών[12]. Μπορείτε να την υποβάλετε μόνοι σας. Μπορείτε επίσης να εξουσιοδοτήσετε πιστοποιημένο φορέα από την εφαρμογή εξουσιοδοτήσεων του myAADE και να υπογράψετε μαζί του έγγραφη συμφωνία. Απαγορεύεται ρητά να δώσετε στον φορέα τους κωδικούς σας TAXISnet. Η αμοιβή του φορέα δεν επιτρέπεται να είναι ποσοστό της ενίσχυσης ή να εξαρτάται από την έγκριση ή την πληρωμή[14]. Οι πηγές δεν αναφέρουν ύψος αμοιβής. Η ΕΑΕ 2026 υποβάλλεται έως τις 30 Οκτωβρίου 2026. Τροποποιήσεις γίνονται έως τις 10 Νοεμβρίου και, για τις παρεμβάσεις αγροτικής ανάπτυξης, έως τις 16 Νοεμβρίου[34].

Ελάχιστα όρια. Κάθε αγροτεμάχιο πρέπει να έχει τουλάχιστον 0,05 εκτάρια (0,5 στρέμματα). Τα ελαιοτεμάχια αρκεί να έχουν 0,03 εκτάρια (0,3 στρέμματα) και, στο ειδικό μέτρο για τους παραδοσιακούς ελαιώνες των μικρών νησιών του Αιγαίου, 0,01 εκτάρια (0,1 στρέμματα). Αν το σύνολο των άμεσων ενισχύσεων δεν ξεπερνά τα 150 €, δεν καταβάλλεται τίποτα, εκτός αν η έδρα της εκμετάλλευσης είναι σε μικρό νησί του Αιγαίου[12].

Δικαιώματα ενίσχυσης. Η βασική ενίσχυση πληρώνεται με δικαιώματα: κάθε δικαίωμα ενεργοποιείται με ένα επιλέξιμο εκτάριο (10 στρέμματα), στην ίδια αγρονομική περιφέρεια, το οποίο πρέπει να είναι στη διάθεσή σας στις 31 Μαΐου[12][13]. Όποιος ξεκινά δεν έχει δικαιώματα. Μπορεί να τα αγοράσει ή να τα μισθώσει από άλλον, ή να ζητήσει κατανομή από τα περιφερειακά αποθέματα[12].

Περιφερειακά αποθέματα. Κατανομή ζητούν οι γεωργοί νεαρής ηλικίας και οι νεοεισερχόμενοι γεωργοί. Νεοεισερχόμενος για την ΕΑΕ είναι ο ενήλικος που ξεκίνησε γεωργική δραστηριότητα το τρέχον ή ένα από τα δύο προηγούμενα έτη και δεν άσκησε γεωργία στο όνομά του τα πέντε προηγούμενα χρόνια. Πρέπει επίσης να έχει γνώσεις επιπέδου 4 (λύκειο ή επαγγελματική σχολή), ή επιπέδου 2 (γυμνάσιο) μαζί με εκπαίδευση γεωτεχνικής κατεύθυνσης τουλάχιστον 150 ωρών. Εναλλακτικά, αρκεί επίπεδο 2 μαζί με τριετή πλήρη απασχόληση ως αγρεργάτης την τελευταία δεκαετία. Τα δικαιολογητικά επισυνάπτονται στην ΕΑΕ έως τη λήξη της προθεσμίας[12]. Ο ορισμός αυτός της ΕΑΕ δεν ταυτίζεται με τον νεοεισερχόμενο του ΜΑΑΕ.

Συμπληρωματική ενίσχυση για γεωργούς νεαρής ηλικίας. Τη δικαιούνται όσοι έχουν και βασική ενίσχυση, είναι έως 40 ετών το πρώτο έτος της αίτησης, έχουν συστήσει εκμετάλλευση για πρώτη φορά μέσα στα πέντε προηγούμενα έτη και έχουν τα ίδια εκπαιδευτικά προσόντα. Το ποσό είναι περίπου 70 € ανά εκτάριο (7 € ανά στρέμμα) και κυμαίνεται από 46 έως 130 € ανά εκτάριο (4,6–13 € ανά στρέμμα). Πληρώνεται για όλα τα επιλέξιμα εκτάρια, με ανώτατο όριο 25 εκτάρια (250 στρέμματα), για πέντε χρόνια και το αργότερο έως το 2027[12].

Ενεργός γεωργός. Οι άμεσες ενισχύσεις καταβάλλονται μόνο σε όσους πληρούν τον ορισμό του ενεργού γεωργού της εγκυκλίου[12]. Ελέγξτε τον με τον φορέα σας πριν από την υποβολή.

Για τα μέτρα εγκατάστασης νέων αγροτών (Π3-75.1) δείτε την ενότητα 13. Για το γενικότερο πλαίσιο, δείτε τα άρθρα μας για τον ΟΠΕΚΕΠΕ και για τα εμπόδια εισόδου των νέων αγροτών.

9. Βήμα 7: Ασφάλιση στον e-ΕΦΚΑ

Η ασφάλιση είναι το τελευταίο βήμα της εγκατάστασης. Προϋποθέτει τα προηγούμενα, γιατί τα δικαιολογητικά της βγαίνουν από αυτά.

Ποιος ασφαλίζεται. Υποχρεωτικά ασφαλίζεται όποιος απασχολείται στη γεωργία κατά κύριο επάγγελμα. Ο e-ΕΦΚΑ διευκρινίζει ότι το «ειδικό καθεστώς» είναι φορολογικός όρος και δεν καθορίζει από μόνο του αν κάποιος ασφαλίζεται[3]. Ο συνταξιούχος του τέως ΟΓΑ που συνεχίζει να καλλιεργεί δεν ασφαλίζεται. Ο συνταξιούχος άλλου φορέα ασφαλίζεται μόνο αν το καθαρό αγροτικό εισόδημά του ξεπερνά τις 10.000 €[35].

Αγρότης με παράλληλη μισθωτή εργασία. Όποιος ασφαλίζεται και ως αγρότης και ως μισθωτός, επιλέγει κατηγορία αγροτών. Από την εισφορά της κατηγορίας αφαιρούνται οι εισφορές της μισθωτής εργασίας, αλλά οι εισφορές δεν μπορεί να είναι λιγότερες από το ποσό της 2ης κατηγορίας. Αν επιλέξει κατηγορία ανώτερη της 2ης, πληρώνει τη διαφορά μόνο για τον κλάδο σύνταξης[36]. Ο μισθωτός που καλλιεργεί λίγα στρέμματα στον ελεύθερο χρόνο του δεν έχει τη γεωργία ως κύριο επάγγελμα. Κατά τη γνώμη μας, άρα, δεν ασφαλίζεται στον τέως ΟΓΑ. Επιβεβαιώστε το όμως με τον e-ΕΦΚΑ (ενότητα 19).

Ελεύθερος επαγγελματίας ή αυτοαπασχολούμενος που προσθέτει αγροτικό ΚΑΔ. Ο ιδιοκτήτης συνεργείου αυτοκινήτων, ο μηχανικός, ο λογιστής ή ο έμπορος έχει ήδη έναρξη και είναι ασφαλισμένος στον e-ΕΦΚΑ ως μη μισθωτός. Προσθέτει τους αγροτικούς ΚΑΔ με δήλωση μεταβολών (ενότητα 5.2) και, επειδή τηρεί βιβλία, δεν μπορεί να μπει στο ειδικό καθεστώς· μπαίνει στο κανονικό ή, αν πληροί τις προϋποθέσεις, στην απαλλαγή μικρών επιχειρήσεων (ενότητες 5.1 και 5.3, διαδρομή Β). Στον τέως ΟΓΑ ασφαλίζεται μόνο όποιος έχει τη γεωργία κύριο επάγγελμα[3]. Αν η γεωργία είναι γι’ αυτόν δεύτερη δουλειά, κατά τη γνώμη μας δεν ασφαλίζεται και ως αγρότης. Αν πάντως ασφαλιστεί και ως αγρότης, δεν πληρώνει δεύτερη εισφορά. Για όλες τις μη μισθωτές δραστηριότητες μαζί καταβάλλεται μία εισφορά, σε μία από τις έξι κατηγορίες των ελεύθερων επαγγελματιών και αυτοαπασχολουμένων, όχι των αγροτών[37][38]. Το 2026 η 1η κατηγορία είναι 250,77 € τον μήνα για κύρια σύνταξη και υγεία, και συνεισπράττονται 10 € για τον κλάδο ανεργίας. Η ειδική κατηγορία των νέων επαγγελματιών δεν επιτρέπεται. Μία εισφορά καταβάλλεται και για την επικουρική ασφάλιση και το εφάπαξ, όπου υπάρχει υποχρέωση[39][38]. Εξαίρεση έχουν όσοι ασφαλίζονται στον τέως ΟΓΑ με τα πληθυσμιακά και εισοδηματικά κριτήρια: αυτοί επιλέγουν κατηγορία αγροτών[38].

Η δήλωση στον e-ΕΦΚΑ. Η μεταβολή στην ΑΑΔΕ πρέπει να δηλωθεί και στον e-ΕΦΚΑ, με τη «Δήλωση Μεταβολής Δραστηριότητας» και κωδικούς TAXISnet. Από τις 13/7/2026 η υπηρεσία λειτουργεί στο νέο πληροφοριακό σύστημα: αντλεί τα στοιχεία από την ΑΑΔΕ, ενημερώνει τους κλάδους ασφάλισης και εκδίδει απόφαση. Αν χρειάζεται ασφαλιστικός έλεγχος, η δήλωση πηγαίνει στην αρμόδια υπηρεσία. Αν η μεταβολή δεν αλλάζει την ασφάλιση, λαμβάνετε ηλεκτρονική ενημέρωση[40][41]. Σύμφωνα με την εγκύκλιο 14/2022, η αίτηση εγγραφής υποβάλλεται έως τη 10η του επόμενου μήνα από τον μήνα της έναρξης ή της μεταβολής εργασιών. Αν δεν υποβληθεί, ο e-ΕΦΚΑ κάνει την εγγραφή αυτεπάγγελτα[42]. Αν σας ασφαλίσει και ως αγρότη, ενώ η γεωργία δεν είναι το κύριο επάγγελμά σας, ζητήστε γραπτή απάντηση (ενότητα 19). Δείτε και το παράδειγμα Β2 του Δημήτρη, ιδιοκτήτη συνεργείου αυτοκινήτων, στη διαδρομή Β.

Πώς. Ο αγρότης του κανονικού καθεστώτος εγγράφεται ηλεκτρονικά, στην υπηρεσία «Έναρξη/Μεταβολή/Λήξη Ασφάλισης Μη Μισθωτών». Οι υπόλοιποι πηγαίνουν στο τοπικό υποκατάστημα με το τελευταίο εκκαθαριστικό, το Ε9 ή μισθωτήριο δηλωμένο στο TAXISnet και, για τον πρώτο χρόνο, παραστατικά πωλήσεων ή στοιχεία παραγωγής. Για αλιείς, μελισσοκόμους και κτηνοτρόφους απαιτούνται πρόσθετα έγγραφα[3]. Η ασφάλιση αρχίζει την 1η του μήνα της έναρξης εργασιών. Όπου δεν υπάρχει υποχρέωση έναρξης, αρχίζει την 1η του μήνα υποβολής του απογραφικού δελτίου[43].

Πίνακας 4. Μηνιαίες εισφορές αγροτών 2026 (κύρια σύνταξη, υγειονομική περίθαλψη, εισφορά αγροτικής εστίας)
Κατηγορία€ τον μήνα€ τον χρόνο
1η149,271.791,24
2η179,112.149,32
3η214,942.579,28
4η257,933.095,16
5η310,483.725,76
6η404,814.857,72

Η κατηγορία επιλέγεται κάθε χρόνο. Για το 2026 η προθεσμία ήταν η 31η Ιανουαρίου. Η επιλογή δεσμεύει για όλο το έτος και, αν δεν ζητήσετε αλλαγή, ισχύει η κατηγορία του προηγούμενου έτους[44]. Τα ποσά του 2027 δεν έχουν ανακοινωθεί.

10. Βήμα 8: Φόρος εισοδήματος

Ο φόρος εισοδήματος είναι ίδιος σε όλα τα καθεστώτα ΦΠΑ. Αυτό που αλλάζει είναι πώς προκύπτουν τα έσοδα και τα έξοδα, και αν δικαιούστε τη μείωση του άρθρου 16.

Το έντυπο Ε3. Κάθε αγρότης συμπληρώνει το Ε3 μαζί με τη φορολογική δήλωση. Στον κωδικό 009 δηλώνει αν είναι κανονικού καθεστώτος (1), ειδικού καθεστώτος (2) ή αφανής χωρίς ΚΑΔ (3)[45]. Ο αφανής δηλώνει κι αυτός το αγροτικό εισόδημα στο Ε3, χωρίς ΚΑΔ[8]. Επιστροφή ΦΠΑ δεν παίρνει, γιατί η επιστροφή προϋποθέτει δήλωση ένταξης στο ειδικό καθεστώς[1].

Οι ενισχύσεις. Από τις άμεσες ενισχύσεις, η βασική ενίσχυση φορολογείται από το πρώτο ευρώ. Οι πράσινες (οικολογικά σχήματα) και οι συνδεδεμένες ενισχύσεις φορολογούνται μόνο στο ποσό που μαζί ξεπερνά τις 12.000 €. Οι αποζημιώσεις, και του ΕΛΓΑ, δεν φορολογούνται. Το αφορολόγητο μέρος, έως 12.000 €, δηλώνεται στο Ε1 και μπορεί να καλύψει τεκμήρια. Οι επενδυτικές ενισχύσεις δηλώνονται μόνο πληροφοριακά. Οι ενισχύσεις φορολογούνται στο έτος που εισπράττονται[46][45][8].

Η κλίμακα. Τα κέρδη από ατομική αγροτική επιχείρηση φορολογούνται «αυτοτελώς» με την κλίμακα του άρθρου 15[29]: 9% έως 10.000 €, 20% από 10.000 έως 20.000 €, 26% έως 30.000 €, 34% έως 40.000 €, 39% έως 60.000 € και 44% πάνω από 60.000 €. Οι συντελεστές μειώνονται για όποιον έχει παιδιά. Για όποιον έχει φορολογητέο εισόδημα έως 20.000 €, ο συντελεστής είναι 0% έως την ηλικία των 25 ετών και 9% από 26 έως 30 ετών[47]. Η ευνοϊκή ρύθμιση της παραγράφου 1Α, για όσους έχουν πραγματικό εισόδημα έως 6.000 € και τεκμαρτό έως 9.500 €, δεν εφαρμόζεται σε όποιον ασκεί ατομική αγροτική δραστηριότητα[47].

Η μείωση των 777 €. Ο φόρος μειώνεται κατά 777 € για όποιον δεν έχει παιδιά και κατά περισσότερα για όποιον έχει. Όταν το φορολογητέο εισόδημα ξεπερνά τις 12.000 €, η μείωση περιορίζεται κατά 20 € για κάθε 1.000 € πάνω από το όριο (εκτός αν έχετε πέντε ή περισσότερα παιδιά)· για παράδειγμα, στα 15.000 € είναι 717 €[48][49]. Για το αγροτικό εισόδημα, η μείωση δίνεται μόνο στους κατ’ επάγγελμα αγρότες με τουλάχιστον το 50% του εισοδήματός τους από αγροτική δραστηριότητα. Στο 50% δεν υπολογίζονται η σύνταξη ΟΓΑ, οι αμοιβές με εργόσημο, η εργασία σε συσκευαστήρια έως 150 ημερομίσθια και οι περιστασιακές αμοιβές μελών συνεταιρισμών. Όποιος έχει και μισθό ή σύνταξη παίρνει τη μείωση μία φορά για το σύνολο[29]. Στην πράξη, η ΑΑΔΕ αντλεί την ιδιότητα από τον κατάλογο του ΜΑΑΕ (κωδικοί 037–038)[9].

Νέα επιχείρηση. Όποιος κάνει πρώτη φορά έναρξη και έχει ακαθάριστα έσοδα έως 10.000 €, πληρώνει τον μισό συντελεστή στο πρώτο κλιμάκιο για τα τρία πρώτα χρόνια[29]. Αν αυτό ισχύει για τον αγρότη του ειδικού καθεστώτος, που δεν κάνει έναρξη, είναι ανοιχτό ερώτημα (ενότητα 19).

Προκαταβολή φόρου. Με τη δήλωση βεβαιώνεται προκαταβολή 55% του φόρου της επιχειρηματικής δραστηριότητας για το επόμενο έτος. Την πρώτη χρονιά με επιχειρηματικό εισόδημα περιορίζεται στο μισό. Αν το ποσό δεν ξεπερνά τα 30 €, δεν βεβαιώνεται[50].

Τεκμήρια. Ισχύει η ελάχιστη ετήσια δαπάνη διαβίωσης: 3.000 € για τον άγαμο και 5.000 € για ζευγάρι[51].

Συνεταιρισμοί και συμβολαιακή γεωργία. Ο φόρος μειώνεται κατά 50% για αγρότες κύριου επαγγέλματος που είναι μέλη συνεταιρισμού ή ομάδας παραγωγών και παραδίδουν μέσω αυτών τουλάχιστον το 75% της παραγωγής τους. Το ίδιο ισχύει για όσους πουλούν με συμβολαιακή γεωργία τουλάχιστον το 75%[52].

Τι έρχεται. Σχέδιο νόμου σε δημόσια διαβούλευση έως 1/11/2026 προβλέπει μηδενικό συντελεστή στα δύο πρώτα κλιμάκια της κλίμακας (φορολογητέο εισόδημα έως 20.000 €) για τα κέρδη από ατομική αγροτική επιχείρηση των κατ’ επάγγελμα αγροτών, εφόσον τουλάχιστον το 50% του εισοδήματός τους προέρχεται από αγροτική δραστηριότητα. Η ρύθμιση προτείνεται από το φορολογικό έτος 2026 (δηλώσεις του 2027). Σύμφωνα με το Υπουργείο, μειώσεις φόρου θα δουν περίπου 47.000 από τους περίπου 246.000 κατά κύριο επάγγελμα αγρότες. Το ίδιο νομοσχέδιο μειώνει την προκαταβολή φόρου από 55% σε 50%, από το φορολογικό έτος 2027[49]. Μέχρι να ψηφιστεί, ισχύουν όσα γράφονται πιο πάνω.

11. Διαδρομή Α: ειδικό καθεστώς, με άλλη κύρια δουλειά

Η διαδρομή αφορά όποιον καλλιεργεί λίγα στρέμματα δίπλα σε μισθό ή σύνταξη, ή δοκιμάζει για πρώτη φορά τη γεωργία χωρίς να την κάνει κύριο επάγγελμα. Δεν πρέπει να έχει άλλη δραστηριότητα με βιβλία ούτε να πουλά σε λαϊκή. Ο στόχος είναι να μπει νόμιμα στο ειδικό καθεστώς, να παίρνει την επιστροφή 6% και να δηλώνει σωστά το εισόδημα.

Πίνακας 5. Διαδρομή Α, βήμα βήμα
#ΤιΠούΠότεΚόστοςΤι χρειάζεστε
1Δήλωση ένταξης στο ειδικό καθεστώςmyAADE → Μητρώο και Επικοινωνία → Ειδικό Καθεστώς Αγροτών[4]Πριν από την πρώτη πώληση, οποτεδήποτε μέσα στο έτος[6]Οι πηγές δεν αναφέρουν χρέωσηΚωδικοί TAXISnet, σωστή διεύθυνση στο Μητρώο
2Τίτλος της γης: ιδιόκτητη στο Ε9, μισθωμένη με ΔΠΣΜ του ιδιοκτήτηΕ9 / TAXISnet (ΔΠΣΜ)Πριν από την ΕΑΕ· η ΔΠΣΜ έως το τέλος του επόμενου μήνα από την έναρξη της μίσθωσης[32]—ΑΤΑΚ, και ΚΑΕΚ όπου λειτουργεί Κτηματολόγιο
3ΕΑΕ (προαιρετική, αλλά χρήσιμη για το ΜΑΑΕ)myAGRO, μόνοι σας ή μέσω φορέα[14]Για το 2026 έως 30/10[34]Δωρεάν μόνοι σας· η αμοιβή του φορέα δεν δημοσιεύεταιΑγροτεμάχια, καλλιέργειες, τίτλοι
4Εγγραφή στο ΜΑΑΕ ως κάτοχοςΨηφιακή υπηρεσία ΜΑΑΕ[11]Κάθε χρόνο—Κωδικοί TAXISnet· ΕΑΕ και Ε3 με πωλήσεις ή αγορές[9]
5Έλεγχος ασφάλισηςe-ΕΦΚΑΣτην αρχή—Κατά κανόνα δεν ασφαλίζεστε ως αγρότης, αν η κύρια απασχόληση είναι άλλη[3]
6Φορολογική δήλωση με Ε3, κωδικός 009 = 2myAADEΤην άνοιξη του επόμενου έτους—Έσοδα (τίτλοι κτήσης, ειδικά στοιχεία) και έξοδα[45]
7Αίτηση επιστροφής 6%myBusinessSupport[2]1/4–15/12 του επόμενου έτους (ανατρεπτική)—Τα παραστατικά των αγοραστών στο myDATA

Παράδειγμα Α: η Μαρία, μισθωτή, 8 στρέμματα ελιές

Η Μαρία, 45 ετών, χωρίς παιδιά, είναι ιδιωτική υπάλληλος. Κληρονόμησε έναν ελαιώνα 8 στρεμμάτων, που είναι δηλωμένος στο Ε9 της. Τον Οκτώβριο του 2026, πριν από τη συγκομιδή, υποβάλλει δήλωση ένταξης στο ειδικό καθεστώς. Τον Δεκέμβριο πουλά τον καρπό σε ελαιοτριβείο που εμπορεύεται λάδι, αξίας 2.000 €. Το ελαιοτριβείο εκδίδει τον τίτλο κτήσης χωρίς ΦΠΑ και τον διαβιβάζει στο myDATA. Τα έξοδά της (καλλιέργεια, ράντισμα, μεροκάματα μαζέματος) είναι 700 €.

Πρώτο έτος (φορολογικό 2026, δήλωση την άνοιξη του 2027). Το κέρδος είναι 1.300 €. Αν υπολογιστεί μόνο του με την κλίμακα, ο φόρος είναι 9%, δηλαδή 117 €[47][29]. Η μείωση των 777 € δεν εφαρμόζεται στο αγροτικό εισόδημα, γιατί η Μαρία δεν είναι κατ’ επάγγελμα αγρότισσα· εξακολουθεί να εφαρμόζεται στον μισθό της[29]. Αφού είναι η πρώτη χρονιά με επιχειρηματικό εισόδημα, η προκαταβολή περιορίζεται στο μισό: 117 × 55% ÷ 2 = 32,18 €[50]. Αν ισχύει γι’ αυτήν η έκπτωση 50% του πρώτου κλιμακίου για νέες επιχειρήσεις, ο φόρος πέφτει στα 58,50 € και η προκαταβολή (16,09 €) δεν βεβαιώνεται, επειδή είναι κάτω από 30 €[29][50]. Στο ΜΑΑΕ εγγράφεται ως κάτοχος. Δικαιούται πινακίδες ΦΙΧ, όχι όμως myDiesel, για το οποίο απαιτείται η ιδιότητα του επαγγελματία αγρότη[27][28]. Στον e-ΕΦΚΑ, κατά τη γνώμη μας, δεν ασφαλίζεται ως αγρότισσα· να το επιβεβαιώσει (ενότητα 19).

Δεύτερο έτος (2027). Από 1/4 έως 15/12/2027 ζητά την επιστροφή για τις πωλήσεις του 2026: 6% × 2.000 = 120 €[2]. Αν οι αριθμοί του 2027 είναι ίδιοι, ο φόρος παραμένει 117 € και η προκαταβολή είναι πλέον ολόκληρη: 64,35 €. Από τον φόρο του 2027 αφαιρείται η προκαταβολή των 32,18 € που βεβαιώθηκε με τη δήλωση του 2026[50]. Το ΜΑΑΕ το ανανεώνει.

Οι αριθμοί είναι ενδεικτικοί. Ο φόρος υπολογίζεται για το αγροτικό κέρδος μόνο του· πώς συνδυάζεται με τον μισθό είναι ανοιχτό ερώτημα (ενότητα 19).

12. Διαδρομή Β: κανονικό καθεστώς

Η διαδρομή αφορά τρεις περιπτώσεις: τον αγρότη που ξεπέρασε τα όρια του ειδικού καθεστώτος, τον αγρότη που πουλά σε λαϊκή, από δικό του κατάστημα ή στο εξωτερικό, και τον επαγγελματία με βιβλία (π.χ. ιδιοκτήτη συνεργείου αυτοκινήτων, μηχανικό ή λογιστή) που αποκτά και αγροτική εκμετάλλευση[1][4]. Αφορά επίσης όποιον επιλέγει το κανονικό καθεστώς επειδή κάνει μεγάλες επενδύσεις.

Πίνακας 6. Διαδρομή Β, βήμα βήμα
#ΤιΠούΠότεΚόστοςΤι χρειάζεστε
1Δήλωση έναρξης (Δ211) ή, αν ήδη έχετε έναρξη ή μετατάσσεστε, δήλωση μεταβολώνmyAADE → Τα Αιτήματά μου → Μητρώο[4]Πριν από την έναρξη· η μετάταξη λόγω ορίων έως 30/1[7][4]Οι πηγές δεν αναφέρουν χρέωσηΑγροτικοί ΚΑΔ, έδρα, στοιχεία εκμετάλλευσης
2Δήλωση αποθεμάτων (μόνο σε μετάταξη)ΑΑΔΕΜέσα σε 2 μήνες από τη μετάταξη[1]—Απογραφή προϊόντων, εφοδίων, αγαθών επένδυσης
3Βιβλία, παραστατικά, myDATA, ηλεκτρονική τιμολόγησηΛογιστής ή εφαρμογές της ΑΑΔΕΑπό την πρώτη συναλλαγή· e-τιμολόγηση από 2/11/2026[19]Οι πηγές δεν αναφέρουν το κόστος λογιστήΤιμολόγια για επιχειρήσεις, αποδείξεις για ιδιώτες[4]
4Δηλώσεις ΦΠΑ (έντυπο 050)myAADEΈως την τελευταία εργάσιμη του επόμενου μήνα από κάθε περίοδο[20]Ο ΦΠΑ που προκύπτειΈσοδα και έξοδα της περιόδου
5Γη, ΕΑΕ, ΜΑΑΕΌπως στη διαδρομή ΑΕΑΕ 2026 έως 30/10· ΜΑΑΕ κάθε χρόνο—Ιδιότητα επαγγελματία αγρότη, αν πληροίτε τα κριτήρια, αλλιώς κατόχου
6e-ΕΦΚΑ: εγγραφή, αν η γεωργία είναι η κύρια απασχόληση· αν είστε ήδη ασφαλισμένος ως μη μισθωτός, δήλωση μεταβολής δραστηριότητας (ενότητα 9, παράδειγμα Β2)Ηλεκτρονικά: «Έναρξη/Μεταβολή/Λήξη Ασφάλισης Μη Μισθωτών»[3]Από την 1η του μήνα της έναρξης[43]Από 149,27 € τον μήνα (1η κατηγορία 2026)[44]· όποιος έχει ήδη άλλη μη μισθωτή δραστηριότητα πληρώνει μία εισφορά για όλες (ενότητα 9)Έναρξη, μισθωτήρια ή Ε9
7Φορολογική δήλωση με Ε3, κωδικός 009 = 1myAADEΤην άνοιξη του επόμενου έτους—Βιβλία, ενισχύσεις στο myDATA[45][4]

Παράδειγμα Β: ο Γιώργος, 30 στρέμματα κηπευτικά, πάνω από 15.000 €

Ο Γιώργος, 40 ετών, χωρίς παιδιά, ζει μόνο από τη γεωργία. Καλλιεργεί 30 στρέμματα κηπευτικά, είναι ασφαλισμένος στον e-ΕΦΚΑ και είναι εγγεγραμμένος στο ΜΑΑΕ ως επαγγελματίας αγρότης. Μέχρι το 2025 ήταν στο ειδικό καθεστώς. Το 2025 πούλησε όμως σε εμπόρους κηπευτικά αξίας 18.000 €, πάνω από το όριο των 15.000 €.

Τι κάνει. Από 1/1/2026 περνά υποχρεωτικά στο κανονικό καθεστώς. Υποβάλλει δήλωση μεταβολών έως 30/1/2026 και, μέσα σε δύο μήνες, δήλωση αποθεμάτων μετάταξης[4][1]. Για τις πωλήσεις του 2025 ζητά κανονικά την επιστροφή 6% το 2026: 1.080 €[2]. Από το 2026 κόβει ο ίδιος τιμολόγια και, από 2/11/2026, ηλεκτρονικά τιμολόγια στις επιχειρήσεις[19].

ΦΠΑ 2026. Πουλά κηπευτικά καθαρής αξίας 24.000 € και χρεώνει ΦΠΑ 13%, δηλαδή 3.120 €[22]. Στις αγορές του (λιπάσματα 6%, φάρμακα, ανταλλακτικά, καύσιμα) πληρώνει υποθετικά 1.400 € ΦΠΑ, τον οποίο εκπίπτει. Αποδίδει λοιπόν στο Δημόσιο 1.720 € μέσα στο έτος, με τις περιοδικές δηλώσεις. Για σύγκριση: στο ειδικό καθεστώς θα έπαιρνε επιστροφή 6% × 24.000 = 1.440 €, αλλά δεν θα εξέπιπτε τα 1.400 € των αγορών. Το αποτέλεσμα είναι κοντινό. Το κανονικό καθεστώς κοστίζει κυρίως σε γραφειοκρατία: βιβλία, δηλώσεις και λογιστή.

Φόρος εισοδήματος 2026. Μετά την αφαίρεση των εξόδων και των εισφορών, το κέρδος του είναι 15.000 €. Ο φόρος είναι 10.000 × 9% + 5.000 × 20% = 1.900 €. Επειδή είναι επαγγελματίας αγρότης, μειώνεται κατά 717 € (777 € μείον 3 × 20 €, για τις 3.000 € πάνω από τις 12.000 €) και γίνεται 1.183 €. Η προκαταβολή για το 2027 είναι 55%, δηλαδή 650,65 €[47][48][29][50]. Αν ψηφιστεί το σχέδιο νόμου για τον μηδενικό συντελεστή στα αγροτικά κέρδη έως 20.000 € των κατ’ επάγγελμα αγροτών (ενότητα 10), ο φόρος του 2026 μηδενίζεται[49].

Εισφορές και καύσιμα. Στην 1η κατηγορία πληρώνει 1.791,24 € τον χρόνο[44]. Από 1/11/2026 αγοράζει πετρέλαιο μέσω του myDiesel. Για 30 στρέμματα κηπευτικά, το όριο είναι 30 × 20,5 λίτρα, προσαυξημένα κατά 100%, δηλαδή 1.230 λίτρα τον χρόνο. Αυτό σημαίνει έως 504,30 € λιγότερο ειδικό φόρο κατανάλωσης[28].

Δεύτερο έτος (2027). Μένει στο κανονικό καθεστώς. Στο ειδικό μπορεί να επιστρέψει μόνο από 1/1 και μόνο αν οι πωλήσεις του προηγούμενου έτους πέσουν κάτω από 15.000 €[1]. Ανανεώνει ΜΑΑΕ και ΕΑΕ και επιλέγει κατηγορία στον e-ΕΦΚΑ. Τα ποσά του 2027 δεν έχουν ανακοινωθεί. Αν δηλώνει ΦΠΑ ανά μήνα ή ανά τρίμηνο εξαρτάται από το αν η μετάταξή του λογίζεται ως «έναρξη» κατά την απόφαση Α.1049/2025· ρωτήστε τον λογιστή σας (ενότητα 19)[21].

Οι αριθμοί είναι ενδεικτικοί· ο ΦΠΑ των αγορών είναι υπόθεση του παραδείγματος.

Παράδειγμα Β2: ο Δημήτρης, ιδιοκτήτης συνεργείου αυτοκινήτων, με ελαιώνα 15 στρεμμάτων

Ο Δημήτρης, 50 ετών, χωρίς παιδιά, έχει από το 2012 συνεργείο αυτοκινήτων ως ατομική επιχείρηση. Τηρεί απλογραφικά βιβλία, είναι στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ και είναι ασφαλισμένος στον e-ΕΦΚΑ ως μη μισθωτός. Κληρονόμησε ελαιώνα 15 στρεμμάτων, δηλωμένο στο Ε9, και τον Σεπτέμβριο του 2026 αρχίζει να τον καλλιεργεί. Η γεωργία μένει δεύτερη δουλειά του. Τα ποσά που ακολουθούν είναι παράδειγμα.

ΚΑΔ και ΦΠΑ. Πριν από τη συγκομιδή υποβάλλει δήλωση μεταβολών στο myAADE και προσθέτει τον αγροτικό ΚΑΔ της ελιάς[4]. Στο ειδικό καθεστώς δεν μπορεί να μπει, γιατί τηρεί βιβλία για το συνεργείο[1][4]. Ούτε την απαλλαγή μικρών επιχειρήσεων (ενότητα 5.3) μπορεί να επιλέξει. Οι επισκευές αυτοκινήτων υπόκεινται σε ΦΠΑ 24% και μετρούν στον κύκλο εργασιών, ο οποίος, με έσοδα συνεργείου 90.000 € τον χρόνο χωρίς ΦΠΑ, ξεπερνά πολύ το όριο των 10.000 €[5][23][24]. Μένει λοιπόν στο κανονικό καθεστώς για όλες τις δραστηριότητές του. Το λάδι φορολογείται με 13%[22]. Τον Δεκέμβριο πουλά λάδι καθαρής αξίας 4.000 € σε επιχείρηση τυποποίησης, με ηλεκτρονικό τιμολόγιο και ΦΠΑ 520 €[19]. Για το λάδι δεν υποβάλλει χωριστή δήλωση. Ο ΦΠΑ του μπαίνει στην ίδια δήλωση ΦΠΑ με τον ΦΠΑ του συνεργείου, με την περιοδικότητα που ήδη έχει: τρίμηνη, αφού τηρεί απλογραφικά βιβλία και η έναρξή του είναι πριν από το 2024[20][21]. Επειδή και οι δύο δραστηριότητες υπόκεινται σε ΦΠΑ, εκπίπτει ολόκληρο τον ΦΠΑ των αγορών τους, και των κοινών δαπανών, π.χ. της αμοιβής του λογιστή. Ποσοστό έκπτωσης δεν χρειάζεται, γιατί εφαρμόζεται μόνο όταν ο υποκείμενος πραγματοποιεί και πράξεις χωρίς δικαίωμα έκπτωσης[53]. Για το 2026, ο ΦΠΑ των πωλήσεων είναι 21.600 € από το συνεργείο και 520 € από το λάδι, δηλαδή 22.120 €. Ο ΦΠΑ των αγορών είναι υποθετικά 13.000 € για το συνεργείο και 150 € για τον ελαιώνα, δηλαδή 13.150 €. Αποδίδει συνολικά 8.970 €, από τα οποία τα 370 € (520 − 150) οφείλονται στον ελαιώνα. Η απαλλαγή από την ενημέρωση βιβλίων της ενότητας 5.2 δεν τον καλύπτει, γιατί ασκεί και άλλη δραστηριότητα με βιβλία[4].

ΜΑΑΕ και ΕΑΕ. Υποβάλλει ΕΑΕ 2026 έως 30/10, για να αποδείξει την εκμετάλλευση στο ΜΑΑΕ[34][9]. Στο παράδειγμα δεν ζητά άμεσες ενισχύσεις· αν θα τις δικαιούνταν εξαρτάται από τα δικαιώματα ενίσχυσης και από τον ορισμό του ενεργού γεωργού (ενότητα 8)[12]. Επαγγελματίας αγρότης δεν μπορεί να γίνει: το αγροτικό του κέρδος, 2.400 €, είναι περίπου 7% του συνολικού του εισοδήματος, πολύ κάτω από το 50%[10]. Στο ΜΑΑΕ εγγράφεται ως κάτοχος. Δικαιούται πινακίδες ΦΙΧ, όχι όμως myDiesel[27][28].

e-ΕΦΚΑ. Μετά τη μεταβολή στην ΑΑΔΕ υποβάλλει στον e-ΕΦΚΑ «Δήλωση Μεταβολής Δραστηριότητας», έως τη 10η του επόμενου μήνα[40][42]. Η γεωργία δεν είναι το κύριο επάγγελμά του, άρα κατά τη γνώμη μας δεν ασφαλίζεται στον τέως ΟΓΑ[3]. Αν πάντως ο e-ΕΦΚΑ τον εγγράψει και ως αγρότη, πληρώνει πάλι μία εισφορά, στην κατηγορία ελεύθερων επαγγελματιών και αυτοαπασχολουμένων στην οποία ήδη ασφαλίζεται για το συνεργείο (ενότητα 9)[37][38]. Έτσι, αν κρατήσει την ίδια κατηγορία, οι εισφορές του δεν αυξάνονται σε καμία από τις δύο περιπτώσεις.

Φόρος εισοδήματος 2026. Το καθαρό κέρδος του συνεργείου, μετά τα έξοδα και τις εισφορές, είναι 30.000 €. Το κέρδος από τον ελαιώνα είναι 4.000 − 1.600 € έξοδα = 2.400 €. Η μείωση των 777 € δεν εφαρμόζεται σε κανένα από τα δύο. Για τα κέρδη από επιχειρηματική δραστηριότητα ο νόμος την αποκλείει ρητά, και στο αγροτικό κέρδος δίνεται μόνο στους κατ’ επάγγελμα αγρότες με τουλάχιστον 50% αγροτικό εισόδημα[29]. Η έκπτωση 50% του πρώτου κλιμακίου για νέες επιχειρήσεις δεν τον αφορά, γιατί δεν είναι η πρώτη του έναρξη και τα ακαθάριστα έσοδά του ξεπερνούν τις 10.000 €[29]. Το ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα των ατομικών επιχειρήσεων αφορά μόνο το συνεργείο, όχι τα αγροτικά κέρδη. Στο παράδειγμα το κέρδος του συνεργείου υποτίθεται μεγαλύτερο από αυτό, οπότε ο υπολογισμός δεν αλλάζει[54]. Τέλος επιτηδεύματος δεν πληρώνει, γιατί από το φορολογικό έτος 2025 δεν το οφείλουν τα φυσικά πρόσωπα[18]. Αν το αγροτικό κέρδος προστεθεί στο κέρδος του συνεργείου, το σύνολο είναι 32.400 €. Ο φόρος για τις 30.000 € είναι 900 + 2.000 + 2.600 = 5.500 €, και τα 2.400 € φορολογούνται με 34%, δηλαδή 816 €. Ο συνολικός φόρος είναι 6.316 €, από τα οποία τα 816 € οφείλονται στον ελαιώνα[47]. Ο νόμος όμως γράφει ότι τα κέρδη από ατομική αγροτική επιχείρηση φορολογούνται «αυτοτελώς»[29]. Αν αυτό σημαίνει χωριστό υπολογισμό, ο φόρος του ελαιώνα είναι 2.400 × 9% = 216 € και ο συνολικός 5.716 €. Ποια ανάγνωση εφαρμόζεται δεν το βρήκαμε στις πηγές μας (ενότητα 19). Η προκαταβολή για το 2027 είναι 55% του φόρου, δηλαδή 3.473,80 € με την πρώτη ανάγνωση ή 3.143,80 € με τη δεύτερη[50]. Το μέρος της που οφείλεται στον ελαιώνα είναι 816 × 55% = 448,80 € ή, με τη δεύτερη ανάγνωση, 216 × 55% = 118,80 €. Ο μηδενικός συντελεστής του σχεδίου νόμου αφορά τους κατ’ επάγγελμα αγρότες με τουλάχιστον 50% αγροτικό εισόδημα, άρα όχι τον Δημήτρη[49]. Στο Ε3 συμπληρώνει τον κωδικό 009 με την ένδειξη 1 (κανονικό καθεστώς)[45].

Δεύτερο έτος (2027). Συνεχίζει τις δηλώσεις ΦΠΑ του συνεργείου, που πλέον περιλαμβάνουν και το λάδι, και ανανεώνει ΕΑΕ και ΜΑΑΕ. Από τον φόρο του 2027 αφαιρείται η προκαταβολή που βεβαιώθηκε με τη δήλωση του 2026[50].

Οι αριθμοί είναι ενδεικτικοί· τα έσοδα, ο ΦΠΑ και το κέρδος του συνεργείου, ο ΦΠΑ των αγορών και τα έξοδα του ελαιώνα είναι υποθέσεις του παραδείγματος.

13. Διαδρομή Γ: επαγγελματίας αγρότης, νεοεισερχόμενος

Η διαδρομή αφορά όποιον κάνει τη γεωργία κύρια απασχόληση. Ο νεοεισερχόμενος ακολουθεί τα ίδια βήματα με τη διαδρομή Α ή Β, ανάλογα με το καθεστώς ΦΠΑ, με δύο διαφορές. Στο ΜΑΑΕ ξεκινά ως ασκών και γίνεται νεοεισερχόμενος μετά την ΕΑΕ, και ασφαλίζεται στον e-ΕΦΚΑ.

Πίνακας 7. Διαδρομή Γ, βήμα βήμα (νεοεισερχόμενος στο ειδικό καθεστώς)
#ΤιΠούΠότεΚόστοςΤι χρειάζεστε
1Δήλωση ένταξης στο ειδικό καθεστώς ή δήλωση έναρξης στο κανονικόmyAADE[4]Πριν από την πρώτη πώλησηΟι πηγές δεν αναφέρουν χρέωσηΚωδικοί TAXISnet
2Μίσθωση της γης, δηλωμένη από τον ιδιοκτήτη (ΔΠΣΜ)TAXISnetΣε ισχύ στις 31/5· δήλωση έως το τέλος του επόμενου μήνα από την έναρξη[13][32]Το μίσθωμαΜισθωτήριο, ΑΤΑΚ/ΚΑΕΚ
3Εγγραφή στο ΜΑΑΕ ως ασκώνΨηφιακή υπηρεσία ΜΑΑΕΜετά την ένταξη ή την έναρξη[9]—Κωδικοί TAXISnet
4ΕΑΕ, με αίτημα για δικαιώματα από τα περιφερειακά αποθέματα και για την ενίσχυση νέων αγροτώνmyAGROΓια το 2026 έως 30/10[34]Δωρεάν μόνοι σαςΔικαιολογητικά εκπαίδευσης, υπεύθυνη δήλωση νεοεισερχόμενου[12]
5Νέα αίτηση στο ΜΑΑΕ ως νεοεισερχόμενοςΨηφιακή υπηρεσία ΜΑΑΕΜετά την ΕΑΕ[9]—Υπεύθυνη δήλωση ότι μέσα σε 6 μήνες θα ζητήσετε εγγραφή στον e-ΕΦΚΑ[10]
6Εγγραφή στον e-ΕΦΚΑ και επιλογή κατηγορίαςΥποκατάστημα e-ΕΦΚΑ (ειδικό) ή ηλεκτρονικά (κανονικό)[3]Το αργότερο μέσα στο εξάμηνο της υπεύθυνης δήλωσηςΑπό 149,27 € τον μήνα[44]Εκκαθαριστικό, μισθωτήριο, στοιχεία παραγωγής
7myDieselΕφαρμογή της ΑΑΔΕΑπό 1/11/2026, με ΕΑΕ του τρέχοντος ή του προηγούμενου έτους και ΜΑΑΕ του τρέχοντος[28]—Ιδιότητα νεοεισερχόμενου
8Φορολογική δήλωση, επιστροφή 6%, ανανέωση ΜΑΑΕ και ΕΑΕΌπως στη διαδρομή ΑΚάθε χρόνο——
9Βεβαίωση ασφάλισης στο ΜΑΑΕΨηφιακή υπηρεσία ΜΑΑΕΣτη συμπλήρωση της διετίας[10]—Βεβαίωση εγγραφής e-ΕΦΚΑ

Π3-75.1 «Εγκατάσταση γεωργών νεαρής ηλικίας». Η παρέμβαση δίνει κατ’ αποκοπή 30.000 €. Το ποσό αυξάνεται κατά 10.000 €, αν η εκμετάλλευση καταλήγει πτηνοκτηνοτροφική, και κατά 2.500 € για ορεινές ή μειονεκτικές περιοχές ή κατά 4.000 € για νησιά έως 3.100 κατοίκων. Το ανώτατο ποσό είναι 44.000 €. Το 70% καταβάλλεται με την ένταξη και το υπόλοιπο μέσα σε πέντε χρόνια, εφόσον υλοποιηθεί το επιχειρηματικό σχέδιο. Αίτηση κάνουν όσοι είναι 18 έως 40 ετών και δεν έχουν ασκήσει γεωργία τα τελευταία πέντε χρόνια. Πρέπει επίσης να έχουν εγκατασταθεί για πρώτη φορά ως αρχηγοί εκμετάλλευσης μέσα στους 18 μήνες πριν από την αίτηση και να είναι εγγεγραμμένοι στο ΜΑΑΕ ως νεοεισερχόμενοι[55][31]. Η πρώτη πρόσκληση έτρεξε από 29/11/2024 έως 11/3/2025[55]. Η υπουργική απόφαση τροποποιήθηκε τον Ιούλιο του 2026[56], αλλά νέα πρόσκληση δεν έχει ανακοινωθεί. Όποιος σκοπεύει να ζητήσει τη στήριξη πρέπει να προσέξει το δεκαοκτάμηνο: η έναρξη που γίνεται πολύ νωρίς μπορεί να τον αποκλείσει από την επόμενη πρόσκληση.

Παράδειγμα Γ: η Ελένη, 28 ετών, ξεκινά από το μηδέν

Η Ελένη, 28 ετών, έχει απολυτήριο λυκείου και δεν έχει ασκήσει ποτέ γεωργία. Τον Απρίλιο του 2026 μισθώνει 60 στρέμματα αρόσιμης γης για όσπρια, με 1.800 € τον χρόνο (150 € τον μήνα). Επειδή το μίσθωμα ξεπερνά τα 80 € τον μήνα, ο ιδιοκτήτης υποχρεούται να υποβάλει ΔΠΣΜ έως το τέλος Μαΐου, ώστε η μίσθωση να ισχύει στις 31/5[32][13]. Η Ελένη την αποδέχεται.

Πρώτο έτος (2026). Υποβάλλει δήλωση ένταξης στο ειδικό καθεστώς τον Απρίλιο. Εγγράφεται στο ΜΑΑΕ ως ασκούσα και ασφαλίζεται στον e-ΕΦΚΑ, στην 1η κατηγορία. Αν η ασφάλιση αρχίζει από 1/4, οι εισφορές του 2026 είναι 9 × 149,27 = 1.343,43 €[44][43]. Έως τις 30/10 υποβάλλει την ΕΑΕ 2026. Ζητά δικαιώματα από το περιφερειακό απόθεμα αρόσιμων εκτάσεων ως νεοεισερχόμενη και γεωργός νεαρής ηλικίας, και την ενίσχυση νέων αγροτών: περίπου 70 € × 6 εκτάρια (60 στρέμματα) = 420 € τον χρόνο, με εύρος 276–780 €[12]. Μετά την ΕΑΕ, ξαναϋποβάλλει αίτηση στο ΜΑΑΕ ως νεοεισερχόμενη[9]. Από 1/11/2026 μπορεί να χρησιμοποιεί το myDiesel. Για 60 στρέμματα όσπρια το ετήσιο όριο είναι 60 × 8,7 λίτρα, προσαυξημένα κατά 100%, δηλαδή 1.044 λίτρα, ή έως 428,04 € λιγότερος φόρος κατανάλωσης[28].

Πουλά τη σοδειά σε έμπορο για 12.000 €. Τα έξοδά της, δηλαδή το μίσθωμα, οι σπόροι, τα εφόδια, οι εργασίες και οι εισφορές, είναι περίπου 5.000 €, άρα το κέρδος της είναι 7.000 €. Ως 28χρονη με εισόδημα κάτω από 20.000 €, φορολογείται με 9%: 630 €[47]. Αν της αναγνωριστεί η μείωση των 777 € ως επαγγελματία αγρότισσας με όλο το εισόδημά της από τη γεωργία, ο φόρος μηδενίζεται και δεν βεβαιώνεται προκαταβολή[29][50].

Δεύτερο έτος (2027). Από 1/4 έως 15/12/2027 ζητά την επιστροφή για το 2026: 6% × 12.000 = 720 €[2]. Αν κρατήσει την 1η κατηγορία, οι εισφορές του 2027, με τα ποσά του 2026, είναι 1.791,24 €. Οι ενισχύσεις της ΕΑΕ 2026 φορολογούνται στο έτος που εισπράττονται[8]. Παραμένει στο ειδικό καθεστώς όσο οι πωλήσεις της μένουν κάτω από 15.000 € και οι ενισχύσεις κάτω από 5.000 €[1]. Με τη συμπλήρωση δύο ετών από την έναρξη, τον Απρίλιο του 2028, πρέπει να προσκομίσει στο ΜΑΑΕ τη βεβαίωση εγγραφής στον e-ΕΦΚΑ[10].

Οι αριθμοί είναι ενδεικτικοί. Η αξία των δικαιωμάτων από το απόθεμα δεν είναι γνωστή εκ των προτέρων και δεν περιλαμβάνεται.

14. Τι κάνετε κάθε χρόνο

Μετά την εγκατάσταση, οι υποχρεώσεις επαναλαμβάνονται σε σταθερό κύκλο. Ο πίνακας δείχνει τον κύκλο με τις ημερομηνίες που ισχύουν σήμερα. Κάποιες αλλάζουν κάθε χρόνο με απόφαση· ελέγχετε και τη σελίδα Προθεσμίες.

Πίνακας 8. Ο ετήσιος κύκλος
ΠότεΤιΠοιον αφορά
Έως 30/1Δήλωση μεταβολών για μετάταξη από 1/1 (υποχρεωτική ή προαιρετική)[4]· επιλογή ασφαλιστικής κατηγορίας στον e-ΕΦΚΑ (για το 2026 έως 31/1)[44]Όσους αλλάζουν καθεστώς· ασφαλισμένους
Κάθε μήνα ή τρίμηνοΔήλωση ΦΠΑ, έως την τελευταία εργάσιμη του επόμενου μήνα[20][21]Κανονικό
Άνοιξη–καλοκαίριΦορολογική δήλωση με Ε3 για το προηγούμενο έτος[45]Όλους
1/4–15/12Αίτηση επιστροφής 6% για το προηγούμενο έτος (ανατρεπτική)[2]Ειδικό
31/5Τα αγροτεμάχια πρέπει να είναι στη διάθεσή σας· η μίσθωση να ισχύει[13]Όσους υποβάλλουν ΕΑΕ
Για το 2026: έως 30/10 (αλλαγές έως 10/11 και 16/11)Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης[34]Όσους ζητούν ενισχύσεις ή χρειάζονται απόδειξη εκμετάλλευσης
Για το 2026: έως 30/10Εξόφληση της ειδικής ασφαλιστικής εισφοράς ΕΛΓΑ του 2025, προϋπόθεση για αποζημιώσεις[57]Όσους έχουν παραγωγή ασφαλισμένη στον ΕΛΓΑ
Για το 2026: έως 31/3/2027Εισφορά ΕΛΓΑ του 2026, με κατάθεση ή με συμψηφισμό[58]. Από την εισφορά του 2027, η απευθείας κατάθεση γίνεται έως 30 ημέρες μετά τη λήξη της προθεσμίας της ΕΑΕ[59]Όσους έχουν παραγωγή ασφαλισμένη στον ΕΛΓΑ
Κάθε χρόνοΕγγραφή στο ΜΑΑΕ[11]Όλους
Έως 31/12 ή, με ημερομηνία ένταξης 31/12, έως 15/12 του επόμενου έτουςΈνταξη στο ειδικό καθεστώς, για επιστροφή επί των πωλήσεων του έτους[6][1]Όσους πουλούν χωρίς να έχουν ενταχθεί
Μέσα σε 30 ημέρεςΔήλωση κάθε μεταβολής στη ΔΟΥ (π.χ. νέα δραστηριότητα, λαϊκή)[7]Όλους

15. Απευθείας πωλήσεις

Ο τρόπος που πουλάτε αλλάζει και το καθεστώς ΦΠΑ, γι’ αυτό σχεδιάστε τον πριν από την ένταξη ή την έναρξη.

Σε ιδιώτες, από το χωράφι ή από το σπίτι. Ο αγρότης του ειδικού καθεστώτος μπορεί να πουλά λιανικά σε ιδιώτες με το ειδικό στοιχείο, χωρίς ΦΠΑ. Οι πωλήσεις αυτές μετρούν στο όριο των 15.000 €, αλλά δεν δίνουν επιστροφή[2]. Πρέπει να έχει ενταχθεί πριν από την πρώτη πώληση[2].

Σε λαϊκή αγορά. Απαιτείται άδεια παραγωγού πωλητή, την οποία εκδίδει η Περιφέρεια μετά από προκήρυξη, με μοριοδότηση. Για την άδεια χρειάζονται εγγραφή στο ΜΑΑΕ ως επαγγελματίας αγρότης, έναρξη εργασιών, φορολογικός ηλεκτρονικός μηχανισμός (ταμειακή μηχανή) συνδεδεμένος με την ΑΑΔΕ, άδεια και ΚΤΕΟ του οχήματος, πιστοποιητικό υγείας, η τελευταία ΕΑΕ και η δήλωση καλλιέργειας στον ΕΛΓΑ, και υπεύθυνη δήλωση για τις ποσότητες. Το κόστος της διαδικασίας κυμαίνεται από 0 έως 14,67 €, ανάλογα με την Περιφέρεια[30]. Η πώληση σε λαϊκή οδηγεί υποχρεωτικά στο κανονικό καθεστώς από την ημέρα που αρχίζει[1].

Από δικό σας κατάστημα, ή με εξαγωγή. Και τα δύο οδηγούν στο κανονικό καθεστώς[1].

Μεταποίηση. Η πρώτη, οικοτεχνική μεταποίηση των δικών σας προϊόντων περιλαμβάνεται στην αγροτική εκμετάλλευση[10]. Η πώληση προϊόντων που έχουν αποκτήσει βιομηχανικό ή βιοτεχνικό χαρακτήρα βγάζει τον αγρότη από το ειδικό καθεστώς[1]. Ποια επεξεργασία περνά το όριο κρίνεται κατά περίπτωση· ρωτήστε τον λογιστή σας. Για το ελαιόλαδο δείτε επίσης το Ελαιοκομικό Μητρώο. Για τις τιμές και τους κανόνες της αγοράς, το άρθρο Ελάχιστες τιμές και ανώτατα όρια.

16. Συνεταιρισμοί και ομάδες παραγωγών

Ο αγρότης που παραδίδει την παραγωγή του σε συνεταιρισμό πουλά σε υποκείμενο στον ΦΠΑ. Έτσι, στο ειδικό καθεστώς, ο συνεταιρισμός εκδίδει τον τίτλο κτήσης και η πώληση δίνει επιστροφή 6%[2]. Ο ίδιος ο συνεταιρισμός δεν μπορεί να ενταχθεί στο ειδικό καθεστώς[1]. Τα μέλη ομάδων παραγωγών εγγράφονται στο ΜΑΑΕ ως ασκούντες αγροτική δραστηριότητα, σύμφωνα με την εγκύκλιο[9]. Φορολογικά, ο αγρότης κύριου επαγγέλματος που παραδίδει μέσω συνεταιρισμού ή ομάδας παραγωγών τουλάχιστον το 75% της παραγωγής του πληρώνει τον μισό φόρο εισοδήματος[52]. Για συλλογικές μορφές που δεν εξαρτώνται από το κράτος, δείτε το άρθρο Συνεταιρισμοί χωρίς κράτος.

17. Συνήθη λάθη

  1. «Είμαι στο ειδικό, άρα δεν πληρώνω ΕΦΚΑ». Το ειδικό καθεστώς αφορά τον ΦΠΑ. Η ασφάλιση εξαρτάται από το αν η γεωργία είναι το κύριο επάγγελμα[3].
  2. Υποβολή δήλωσης έναρξης (Δ211) για το ειδικό καθεστώς. Στο ειδικό καθεστώς μπαίνετε με δήλωση ένταξης από την ειδική εφαρμογή[4][6].
  3. Καθυστερημένη ένταξη στο ειδικό. Αν δεν ενταχθείτε έως 31/12, ή το αργότερο έως 15/12 του επόμενου έτους με ημερομηνία ένταξης 31/12, χάνεται η επιστροφή 6% για τις πωλήσεις εκείνου του έτους[1][6].
  4. Χαμένη προθεσμία 15/12. Η προθεσμία της επιστροφής είναι ανατρεπτική[2].
  5. Πώληση σε λαϊκή ενώ είστε στο ειδικό. Η μετάταξη στο κανονικό ισχύει από εκείνη την ημέρα, είτε τη δηλώσετε είτε όχι[1].
  6. Ελεύθερος επαγγελματίας με βιβλία στο ειδικό καθεστώς για το χωράφι. Η άλλη δραστηριότητα με βιβλία αποκλείει το ειδικό καθεστώς. Μένει το κανονικό ή, αν ο συνολικός κύκλος εργασιών δεν ξεπερνά τις 10.000 €, η απαλλαγή μικρών επιχειρήσεων (παράδειγμα Β2)[4][5].
  7. Προαιρετική μετάταξη στο κανονικό για μία αγορά. Δεσμεύει για τρία χρόνια, με βιβλία και δηλώσεις ΦΠΑ[1].
  8. Αδήλωτο μισθωτήριο. Γίνεται δεκτό στην ΕΑΕ, αλλά για το ΜΑΑΕ ο νόμος ζητά μίσθωση θεωρημένη από τη ΔΟΥ[10][13].
  9. «Το ΜΑΑΕ το έκανα μία φορά». Η εγγραφή γίνεται για κάθε φορολογικό έτος[11].
  10. Έναρξη χωρίς να υπολογίσετε το δεκαοκτάμηνο του Π3-75.1. Μπορεί να σας αποκλείσει από την επόμενη πρόσκληση[55].
  11. Παράδοση κωδικών TAXISnet στον φορέα της ΕΑΕ. Απαγορεύεται· η εξουσιοδότηση γίνεται από το myAADE[14].

18. Συχνές ερωτήσεις

Μπορώ να είμαι μισθωτός και αγρότης;

Ναι. Ο μισθός δεν σας αποκλείει από το ειδικό καθεστώς, γιατί δεν συνεπάγεται βιβλία[1]. Επαγγελματίας αγρότης στο ΜΑΑΕ γίνεστε μόνο αν παίρνετε από τη γεωργία τουλάχιστον το 50% του εισοδήματός σας. Αλλιώς εγγράφεστε ως κάτοχος[10]. Δείτε τη διαδρομή Α.

Είμαι συνταξιούχος με λίγα στρέμματα. Τι κάνω;

Συνήθως ακολουθείτε τη διαδρομή Α: ειδικό καθεστώς και εγγραφή στο ΜΑΑΕ ως κάτοχος. Στο κριτήριο του 50% για τη μείωση φόρου δεν υπολογίζεται η σύνταξη ΟΓΑ[29]. Ο συνταξιούχος του τέως ΟΓΑ δεν ασφαλίζεται ξανά. Ο συνταξιούχος άλλου φορέα ασφαλίζεται μόνο αν το καθαρό αγροτικό εισόδημα ξεπερνά τις 10.000 €[35].

Πουλάω λίγο λάδι σε φίλους. Χρειάζομαι κάτι;

Χρειάζεστε δήλωση ένταξης στο ειδικό καθεστώς πριν από την πρώτη πώληση. Στον ιδιώτη εκδίδετε ειδικό στοιχείο[2].

Ποιο καθεστώς με συμφέρει;

Συγκρίνετε δύο ποσά: την επιστροφή 6% στις πωλήσεις σε επιχειρήσεις και τον ΦΠΑ που πληρώνετε στις αγορές σας. Αν ο δεύτερος είναι πολύ μεγαλύτερος, π.χ. λόγω αγοράς τρακτέρ, το κανονικό μπορεί να συμφέρει. Λογαριάστε όμως και το κόστος του λογιστή και τη δέσμευση των τριών ετών[1]. Το παράδειγμα Β δείχνει τη σύγκριση με αριθμούς.

Χρειάζεται ΕΑΕ αν δεν θέλω επιδοτήσεις;

Δεν είναι υποχρεωτική. Το ΜΑΑΕ τη χρησιμοποιεί όμως ως απόδειξη της εκμετάλλευσης, και το myDiesel την απαιτεί[9][28].

Τι γίνεται αν χάσω την προθεσμία της ΕΑΕ;

Για το ΜΑΑΕ, ΕΑΕ που υποβάλλεται μετά τη λήξη του έτους δεν γίνεται δεκτή[9]. Για το 2026 η υποβολή λήγει στις 30/10[34].

Πρέπει να γίνω εταιρεία;

Όχι. Η εταιρεία δεν μπορεί να ενταχθεί στο ειδικό καθεστώς[1].

Πληρώνω τέλος επιτηδεύματος;

Όχι. Ο αγρότης του ειδικού καθεστώτος δεν πλήρωνε ποτέ[4]. Για τα φυσικά πρόσωπα το τέλος καταργήθηκε από το φορολογικό έτος 2025[18].

19. Τι δεν είναι σαφές

Τα παρακάτω ζητήματα δεν απαντώνται ρητά στις πηγές ή εκκρεμούν. Πριν πάρετε απόφαση που εξαρτάται από αυτά, ζητήστε γραπτή απάντηση από την αρμόδια υπηρεσία.

  • «Τηρεί λογιστικά βιβλία». Ο νόμος του 2026 το προσθέτει στα κριτήρια του επαγγελματία αγρότη. Ο αγρότης του ειδικού καθεστώτος δεν τηρεί βιβλία. Η φράση «σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία» μάλλον καλύπτει όποιον δεν έχει υποχρέωση, αλλά ρητή διευκρίνιση δεν εντοπίσαμε[10][9].
  • Έναρξη ή ένταξη για το ΜΑΑΕ. Η εγκύκλιος ζητά έναρξη εργασιών με αγροτικούς ΚΑΔ. Ο αγρότης του ειδικού καθεστώτος όμως υποβάλλει δήλωση ένταξης, και ο κατάλογος ΚΑΔ έχει γι’ αυτόν τον κωδικό 1000000. Η ίδια εγκύκλιος δέχεται την «Εικόνα επιχείρησης» ως απόδειξη ένταξης στο ειδικό, αλλά δεν λέει ρητά ότι η ένταξη ισοδυναμεί με έναρξη[9][16].
  • Μισθωτήρια έως 80 € τον μήνα και δωρεάν παραχωρήσεις. Ο εκμισθωτής δεν υποχρεούται να τα δηλώσει, και η ΕΑΕ τα δέχεται. Το ΜΑΑΕ όμως ζητά μίσθωση «θεωρημένη από τη ΔΟΥ». Δεν είναι επίσης σαφές αν η εξαίρεση των 80 € καλύπτει και τη δωρεάν παραχώρηση[10][32][33][13].
  • ΜΑΑΕ και ΕΑΕ. Σύμφωνα με την ανακοίνωση του ΥΠΑΑΤ της 19/10/2026, η προϋπόθεση του ΜΑΑΕ για την ΕΑΕ θα ισχύσει από το 2027. Η σχετική ρύθμιση δεν έχει ακόμη ψηφιστεί. Το myDiesel ζητά ήδη ΜΑΑΕ του τρέχοντος έτους[15][28].
  • Μηδενικός φόρος έως 20.000 €. Το νομοσχέδιο είναι σε διαβούλευση, και οι όροι μπορεί να αλλάξουν στη Βουλή[49].
  • Αγροτικό εισόδημα και μισθός. Ο νόμος λέει ότι τα αγροτικά κέρδη φορολογούνται «αυτοτελώς» με την κλίμακα. Η μείωση φόρου υπολογίζεται μία φορά για μισθό και αγροτικό εισόδημα μαζί. Δεν βρήκαμε στις πηγές μας πώς ακριβώς συνδυάζονται οι δύο κλίμακες. Το ίδιο ερώτημα υπάρχει όταν το αγροτικό κέρδος συνυπάρχει με κέρδη άλλης επιχειρηματικής δραστηριότητας, τα οποία κατά το ίδιο άρθρο προστίθενται στους μισθούς (παράδειγμα Β2)[29].
  • Έκπτωση 50% νέας επιχείρησης στο ειδικό καθεστώς. Η διάταξη αναφέρεται σε πρώτη έναρξη εργασιών. Δεν είναι σαφές αν καλύπτει τη δήλωση ένταξης[29].
  • Μηνιαία ή τριμηνιαία δήλωση ΦΠΑ μετά από μετάταξη. Η απόφαση Α.1049/2025 αφορά επιχειρήσεις με έναρξη από 1/1/2024. Δεν είναι σαφές αν καλύπτει τον αγρότη που μετατάσσεται από το ειδικό στο κανονικό[21].
  • Ψηφιακό δελτίο αποστολής. Η εξαίρεση ισχύει όταν το παραστατικό εκδίδει ο παραλήπτης. Για τις υπόλοιπες μεταφορές του κανονικού καθεστώτος, δεν εντοπίσαμε επίσημη ενημέρωση για το 2026[17].
  • Μισθωτός με μικρή εκμετάλλευση και e-ΕΦΚΑ. Η υποχρέωση αφορά όσους έχουν τη γεωργία κύριο επάγγελμα. Ο e-ΕΦΚΑ δεν δίνει αριθμητικό κριτήριο για τον μισθωτό[3][36].
  • Ελεύθερος επαγγελματίας με αγροτικό ΚΑΔ και e-ΕΦΚΑ. Ο e-ΕΦΚΑ δεν δίνει κριτήριο για το πότε η γεωργία είναι κύριο επάγγελμα όποιου ασκεί ήδη άλλη μη μισθωτή δραστηριότητα. Δεν βρήκαμε επίσης αν, μετά τη δήλωση μεταβολής δραστηριότητας, τον εγγράφει και στον κλάδο των αγροτών. Η εισφορά πάντως είναι μία[3][37][40].
  • Εισφορές 2027. Τα ποσά και η προθεσμία επιλογής κατηγορίας δεν έχουν ανακοινωθεί.
  • Νέα πρόσκληση Π3-75.1. Δεν έχει ανακοινωθεί ημερομηνία[56].

Η άποψή μας

Για να καλλιεργήσει κάποιος το χωράφι του και να πουλήσει την παραγωγή του, χρειάζεται τρεις εγγραφές σε τρεις υπηρεσίες, που η καθεμία ζητά πιστοποιητικά από την άλλη. Η εγγραφή στο ΜΑΑΕ γίνεται κάθε χρόνο. Η «ιδιότητα» του αγρότη, από την οποία εξαρτώνται η μείωση φόρου, το πετρέλαιο, οι πινακίδες και η λαϊκή, κρίνεται με ποσοστά εισοδήματος και χρόνου εργασίας. Ο αγρότης ξοδεύει έτσι χρόνο για να αποδείξει ότι είναι αγρότης, αντί να τον ξοδεύει στο χωράφι.

Το ειδικό καθεστώς αποδεικνύει ότι η απλότητα είναι εφικτή: χωρίς βιβλία, χωρίς περιοδικές δηλώσεις, με μία επιστροφή τον χρόνο. Τα όριά του όμως τιμωρούν την ανάπτυξη. Και η πώληση στη λαϊκή, η πιο άμεση σχέση παραγωγού και καταναλωτή, στέλνει αυτόματα τον αγρότη στο κανονικό καθεστώς. Ο προτεινόμενος μηδενικός φόρος είναι ελάφρυνση, αλλά δένει πάλι το όφελος με μια ιδιότητα που χορηγεί το κράτος. Λίγοι, σταθεροί κανόνες, ίδιοι για όλους, θα βοηθούσαν περισσότερο από τις εξαιρέσεις που εξαρτώνται από μητρώα.

Σχετικά άρθρα: Νέοι αγρότες: τα εμπόδια εισόδου · Αγρότης χωρίς επιδοτήσεις · ΟΠΕΚΕΠΕ · Ο αγρότης και η ελεύθερη αγορά · Προθεσμίες

Σχόλια

Φόρτωση σχολίων…

Γράψτε σχόλιο

Αποθηκεύουμε μόνο όσα γράφετε εδώ: όνομα ή ψευδώνυμο, κείμενο και ημερομηνία. Το σχόλιο δημοσιεύεται μόνο μετά από έγκριση. Δεν ζητάμε email, δεν κρατάμε IP και δεν βάζουμε cookies. Για διαγραφή σχολίου, ζητήστε το μέσω της σελίδας μας στο Substack. Δείτε και την πολιτική απορρήτου.

0/2000

Πηγές

  1. Ν. 5144/2024 (Κώδικας ΦΠΑ), άρθρο 48 «Ειδικό καθεστώς αγροτών»: taxheaven.gr
  2. ΑΑΔΕ, Εγχειρίδιο ενημέρωσης αγροτών του ειδικού καθεστώτος (Μάρτιος 2024): ειδικό στοιχείο, επιστροφή 6%, μετατάξεις: aade.gr (PDF)
  3. e-ΕΦΚΑ, Συχνές ερωτήσεις: αγρότες (υποχρέωση ασφάλισης, εγγραφή, δικαιολογητικά): e-efka.gov.gr
  4. ΑΑΔΕ, Χρηστικός οδηγός φορολογικών υποχρεώσεων αγροτών (Απρίλιος 2024): aade.gr (PDF)
  5. Ν. 5144/2024 (Κώδικας ΦΠΑ), άρθρο 44α «Χορήγηση απαλλαγής μικρών επιχειρήσεων»: taxheaven.gr
  6. ΑΑΔΕ, Οδηγίες χρήσης της εφαρμογής «Ειδικό Καθεστώς Αγροτών» (ένταξη, απένταξη, ημερομηνία ένταξης): aade.gr (PDF)
  7. Ν. 5104/2024 (Κώδικας Φορολογικής Διαδικασίας), άρθρο 11: δήλωση έναρξης, μεταβολών και διακοπής εργασιών: taxheaven.gr
  8. ΑΑΔΕ, Συχνές ερωτήσεις για το έντυπο Ε3 (2026): αφανείς αγρότες, δήλωση επιδοτήσεων: aade.gr (PDF)
  9. ΥΠΑΑΤ, εγκύκλιος 264469/14-10-2026: διευκρινίσεις για την εφαρμογή του ν. 3874/2010 μετά τον ν. 5336/2026 και τη χορήγηση βεβαιώσεων ΜΑΑΕ: taxheaven.gr
  10. Ν. 3874/2010, άρθρο 2 (ορισμοί: επαγγελματίας αγρότης, νεοεισερχόμενος, κάτοχος, ασκών αγροτική δραστηριότητα), όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 43 του ν. 5336/2026 (ΦΕΚ Α΄ 153/28-9-2026): taxheaven.gr
  11. Ν. 5336/2026, άρθρο 45 (άρθρο 3 ν. 3874/2010: ετήσια εγγραφή στο ΜΑΑΕ, ιδιότητες, ένσταση, συνέπειες παράλειψης): taxheaven.gr
  12. ΑΑΔΕ, εγκύκλιος Ε.2045/2026 (4/8/2026): υποβολή της Ενιαίας Αίτησης Ενίσχυσης 2026: aade.gr (PDF)
  13. ΑΑΔΕ, δελτίο τύπου 21/9/2026: ΕΑΕ 2026, απαντήσεις σε συχνά ερωτήματα (μισθωτήρια στο myAGRO, χειρόγραφα μισθωτήρια): aade.gr (PDF)
  14. ΑΑΔΕ, Απαντήσεις σε 70 ερωτήματα για την ΕΑΕ 2026 (φορείς υποβολής, αμοιβή, χειρόγραφα μισθωτήρια· αντίγραφο του εγγράφου που δημοσίευσε το Agronews, 7/10/2026): bbmd.gr (PDF)
  15. ΥΠΑΑΤ, δελτίο τύπου 19/10/2026: υποβολή της ΕΑΕ 2026 χωρίς προηγούμενη εγγραφή στο ΜΑΑΕ: minagric.gr
  16. ΑΑΔΕ, Κωδικοί Αριθμοί Δραστηριότητας 2025 (ΚΑΔ 2025), όπου ο κωδικός 1000000 «Αγρότης ειδικού καθεστώτος»: aade.gr (PDF)
  17. Agronews, 5/6/2025: ψηφιακό δελτίο αποστολής και αγρότες (εξαίρεση της Α.1123/2024 όταν το παραστατικό διακίνησης εκδίδει ο παραλήπτης): agronews.gr
  18. Ν. 5162/2024, άρθρο 3: κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τα φυσικά πρόσωπα: taxheaven.gr
  19. ΑΑΔΕ, απόφαση Α.1197/2026: έναρξη της υποχρεωτικής ηλεκτρονικής τιμολόγησης για τις οντότητες της Β΄ περιόδου στις 2/11/2026: taxheaven.gr
  20. ΑΑΔΕ, Υποβολή δηλώσεων ΦΠΑ (προθεσμίες, περιοδικότητα, πληρωμή): aade.gr
  21. ΑΑΔΕ, απόφαση Α.1049/2025 (ΦΕΚ Β΄ 1530/31-3-2025): μηνιαία δήλωση ΦΠΑ για απλογραφικές επιχειρήσεις με έναρξη από 1/1/2024 (από 1/7/2025 για όσες ξεκίνησαν έως 31/3/2025): taxheaven.gr
  22. ΑΑΔΕ, Κωδικοποιημένο Παράρτημα ΙΙΙ του Κώδικα ΦΠΑ (μειωμένοι συντελεστές), 13η έκδοση, Δεκέμβριος 2025: aade.gr
  23. Ν. 5144/2024 (Κώδικας ΦΠΑ), άρθρο 44 παρ. 2: ποιες πράξεις μετρούν στον κύκλο εργασιών της απαλλαγής μικρών επιχειρήσεων: taxheaven.gr
  24. Ν. 5144/2024 (Κώδικας ΦΠΑ), άρθρο 26 «Συντελεστές – Υπολογισμός του φόρου»: γενικός συντελεστής 24%, μειωμένοι 13% και 6% για τα αγαθά και τις υπηρεσίες του Παραρτήματος ΙΙΙ: taxheaven.gr
  25. Ν. 5336/2026, άρθρο 46 (Ψηφιακή Καρτέλα Αγρότη· η εγγραφή στο ΜΑΑΕ προηγείται των άλλων μητρώων): taxheaven.gr
  26. ΚΥΑ 134430/2011, άρθρα 2 (τι λογίζεται αγροτικό εισόδημα) και 3 (τι δεν προσμετράται στο συνολικό εισόδημα): taxheaven.gr · ΚΥΑ 131698/2026 (ΦΕΚ Β΄ 3212/5-6-2026), αντικατάσταση του άρθρου 3 για τα εισοδήματα από 1/1/2024: taxheaven.gr
  27. ΚΥΑ Α1/οικ.18764/670/2017 (ΦΕΚ Β΄ 1065/28-3-2017): άδειες κυκλοφορίας ΦΙΧ αγροτικών αυτοκινήτων: e-nomothesia.gr
  28. ΚΥΑ Α.1224/2026 (ΦΕΚ Β΄ 6318/19-10-2026): απαλλαγή του πετρελαίου κίνησης γεωργικής χρήσης από τον ΕΦΚ μέσω της εφαρμογής myDiesel: taxheaven.gr
  29. ΚΦΕ (ν. 4172/2013), άρθρο 29: φορολόγηση κερδών από επιχειρηματική δραστηριότητα και από ατομική αγροτική επιχείρηση: taxheaven.gr
  30. EUGO / gov.gr, Άδεια παραγωγού πωλητή σε λαϊκή αγορά (ν. 4849/2021): προϋποθέσεις, δικαιολογητικά, κόστος: eugo.gov.gr
  31. ΥΠΑΑΤ / ΣΣ ΚΑΠ, Π3-75.1 «Εγκατάσταση γεωργών νεαρής ηλικίας» (ΥΑ 2940/17-10-2024, ΦΕΚ Β΄ 5874): agrotikianaptixi.gr
  32. ΠΟΛ 1162/2018: δήλωση πληροφοριακών στοιχείων μίσθωσης ακίνητης περιουσίας, εξαίρεση αγροτικών μισθώσεων έως 80 € τον μήνα (Taxheaven, 24/8/2018): taxheaven.gr
  33. ΑΑΔΕ, Συχνές ερωτήσεις για τις δηλώσεις πληροφοριακών στοιχείων μίσθωσης (είδος «Αγροτική/Γεωργική», «Παραχώρηση χρήσης», αποδοχή από τον μισθωτή): aade.gr (PDF)
  34. Insider.gr: η ΑΑΔΕ παρατείνει έως τις 30 Οκτωβρίου την υποβολή της ΕΑΕ 2026· τροποποιήσεις έως 10/11 και, για τις παρεμβάσεις αγροτικής ανάπτυξης, έως 16/11: insider.gr
  35. e-ΕΦΚΑ, Συχνές ερωτήσεις: εργασίες συνταξιούχων ασφαλιστέες στον τ. ΟΓΑ: e-efka.gov.gr
  36. e-ΕΦΚΑ, Περίπτωση 3: αγρότες με παράλληλη μισθωτή απασχόληση: e-efka.gov.gr
  37. Ν. 4387/2016, άρθρο 36: καταβολή εισφορών επί παράλληλης απασχόλησης (μία εισφορά σε πολλαπλή μη μισθωτή δραστηριότητα): taxheaven.gr
  38. e-ΕΦΚΑ, Συχνές ερωτήσεις: εισφορές ελεύθερων επαγγελματιών, αυτοτελώς απασχολουμένων και αγροτών (πολλαπλή μη μισθωτή δραστηριότητα, ειδική κατηγορία): e-efka.gov.gr
  39. e-ΕΦΚΑ, Περίπτωση 4: ελεύθεροι επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενοι και αγρότες με πολλαπλή μη μισθωτή δραστηριότητα (ποσά 2026): e-efka.gov.gr
  40. e-ΕΦΚΑ, ηλεκτρονική υπηρεσία «Μεταβολή Δραστηριότητας» μη μισθωτών (προσθήκη ή αφαίρεση ΚΑΔ): e-efka.gov.gr
  41. e-ΕΦΚΑ, γενικό έγγραφο 1811441/13-07-2026 (ΑΔΑ ΕΠΖΒ46ΜΑΠΣ-ΒΧΕ): νέες ηλεκτρονικές υπηρεσίες μη μισθωτών από 13/7/2026: diavgeia.gov.gr
  42. e-ΕΦΚΑ, εγκύκλιος 14/2022 (6/4/2022): διαδικασία εγγραφής και υπαγωγής μη μισθωτών στην ασφάλιση (άρθρο 39Α ν. 4387/2016): e-efka.gov.gr (PDF)
  43. Ν. 4554/2018, άρθρο 2: έναρξη ασφάλισης στον τέως ΟΓΑ: lawspot.gr
  44. e-ΕΦΚΑ, Αγρότες: ασφαλιστικές κατηγορίες 2026: e-efka.gov.gr
  45. ΑΑΔΕ, Οδηγίες συμπλήρωσης του εντύπου Ε3, φορολογικό έτος 2025 (κωδικός 009, πίνακας Γ2 επιδοτήσεων): aade.gr (PDF)
  46. ΚΦΕ (ν. 4172/2013), άρθρο 21: κέρδη από επιχειρηματική δραστηριότητα, μεταχείριση των αγροτικών ενισχύσεων: taxheaven.gr
  47. ΚΦΕ (ν. 4172/2013), άρθρο 15: κλίμακα φόρου, μειωμένοι συντελεστές για τέκνα και για νέους έως 30 ετών, παρ. 1Α: taxheaven.gr
  48. ΚΦΕ (ν. 4172/2013), άρθρο 16: μείωση φόρου: taxheaven.gr
  49. Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, σχέδιο νόμου «Ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος, της αποταμίευσης και των επενδύσεων, φορολογικές, μισθολογικές, συνταξιοδοτικές διατάξεις και λοιπές διατάξεις κοινωνικής πολιτικής», άρθρο 4 (τροποποίηση άρθρου 15 παρ. 1 ΚΦΕ) και άρθρο 48 παρ. 3, δημόσια διαβούλευση 18/10–1/11/2026: opengov.gr · δελτίο τύπου 18/10/2026: minfin.gov.gr · Agrotypos, «Σε διαβούλευση νομοσχέδιο με μείωση φορολόγησης κατά κύριο επάγγελμα αγροτών, μηδενικός φόρος για εισοδήματα έως 20.000 ευρώ» (19/10/2026): agrotypos.gr
  50. ΚΦΕ (ν. 4172/2013), άρθρο 69: προκαταβολή φόρου: taxheaven.gr
  51. ΚΦΕ (ν. 4172/2013), άρθρο 31: αντικειμενικές δαπάνες (τεκμήρια): taxheaven.gr
  52. Ν. 4935/2022, άρθρο 15: απαλλαγή 50% για αγρότες μέλη συνεταιρισμών ή με συμβολαιακή γεωργία: taxheaven.gr
  53. Ν. 5144/2024 (Κώδικας ΦΠΑ), άρθρα 35 «Δικαίωμα έκπτωσης του φόρου» και 36 «Προσδιορισμός του εκπιπτόμενου φόρου» (ποσοστό έκπτωσης μόνο για κοινές εισροές που αφορούν και πράξεις χωρίς δικαίωμα έκπτωσης): taxheaven.gr (άρθρο 35) · taxheaven.gr (άρθρο 36)
  54. ΚΦΕ (ν. 4172/2013), άρθρο 28Α: ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα από ατομική επιχειρηματική δραστηριότητα (παρ. 6 περ. α΄: δεν εφαρμόζεται στα κέρδη από αγροτική επιχειρηματική δραστηριότητα): taxheaven.gr
  55. ΟΠΣΚΕ, Εγκατάσταση γεωργών νεαρής ηλικίας: προϋποθέσεις, ποσά, προϋπολογισμός: opske.gr
  56. ΥΑ 178216/07-07-2026 (ΦΕΚ Β΄ 4180/8-7-2026), 1η τροποποίηση της ΥΑ 2940/2024: taxheaven.gr
  57. ΣΚΑΪ, 8/10/2026: ΕΛΓΑ, εξόφληση της ειδικής ασφαλιστικής εισφοράς 2025 έως 30 Οκτωβρίου: skai.gr
  58. ΕΛΓΑ, «Συχνές ερωτήσεις» (εισφορά, τρόποι πληρωμής): elga.gr
  59. Ν. 5336/2026, άρθρο 57: καταβολή της ειδικής ασφαλιστικής εισφοράς ΕΛΓΑ (τροποποίηση του άρθρου 11 παρ. 2 ν. 3877/2010): taxheaven.gr
  60. Φωτογραφία: «Korfu (GR), Agii Douli, Olivenhain -- 2018 -- 1284-8», Dietmar Rabich, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons: commons.wikimedia.org