Καλλιεργητικές εργασίες

Συγκομιδή και άλεσμα

Πότε

Οκτώβριος–Δεκέμβριος, ανάλογα με περιοχή και ποικιλία

Τι γίνεται

Για ποιότητα, μάζεμα όταν ο καρπός είναι κίτρινος ή ιώδης. Για αγουρέλαιο, όσο είναι πράσινος. Μεταφορά σε τελάρα ή υφασμάτινα σακιά και άλεσμα την ίδια μέρα.

Ανά περιοχή

Μεσσηνία: Κορωνέικη από 20/10 (Γλυφάδα Πύλου) ή μετά τις 10/11 (Χώρα). Λακωνία: αρχές Νοεμβρίου. Λέσβος: τέλη Οκτ.–αρχές Νοε. Ζάκρος Κρήτης: αγουρέλαιο από 19/10, κανονική συγκομιδή περίπου από 20/11.

ΣυμβουλήΜην ραβδίζετε με βροχερό καιρό. Οι πληγές ανοίγουν δρόμο στην καρκίνωση, ιδίως στην Κορωνέικη.

Σπορά χειμερινών σιτηρών

Πότε

Σιτάρι: πρώιμη σπορά 15/10–15/11, όψιμη 15/11–15/12, πολύ όψιμη 15/12–15/1

Τι γίνεται

Στα ορεινά η σπορά γίνεται τον Οκτώβριο, στα πεδινά τον Νοέμβριο. Βάθος 3–5 εκ., περίπου 18–20 κιλά σπόρου/στρ. Το κριθάρι σπέρνεται κυρίως Νοέμβριο–Δεκέμβριο.

Ανά περιοχή

Το φθινόπωρο είναι ξηρό σε μεγάλο μέρος των Βαλκανίων (JRC MARS). Ο Ευάγγελος Κορπέτης (ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ) συστήνει ο χρόνος σποράς να λαμβάνει υπόψη την πρωιμότητα της ποικιλίας, το έδαφος και τον κίνδυνο παγετού.

ΣυμβουλήΒασική λίπανση στη σπορά. Στο μαλακό σιτάρι το Ινστιτούτο Σιτηρών βρήκε καλύτερο τον συνδυασμό (9+9)-8-8: 9 κιλά Ν/στρ. στη σπορά και 9 στο αδέλφωμα, μαζί με 8 P και 8 K στη σπορά.

Στελεχοκοπή και βαθύ όργωμα

Πότε

Αμέσως μετά το μάζεμα

Τι γίνεται

Στελεχοκοπή και βαθύ φθινοπωρινό όργωμα, 20–25 εκ. με υνί, κατά του πράσινου και του ρόδινου σκουληκιού που διαχειμάζουν στο χωράφι. Τα δελτία και η ΔΑΟΚ Σερρών τα χαρακτηρίζουν υποχρεωτικά. Ο ripper και η δισκοσβάρνα δεν αρκούν.

Ανά περιοχή

Σέρρες: στο α΄ δεκαήμερο Οκτωβρίου είχε μαζευτεί το 80–90% στις πρώιμες περιοχές και το 20–30% στις όψιμες. Η συγκομιδή θα κλείσει τον Νοέμβριο.

ΣυμβουλήΌσο νωρίτερα μετά το μάζεμα, τόσο λιγότερος πληθυσμός περνά τον χειμώνα.

Χαλκούχο κατά κυκλοκονίου και καρκίνωσης

Πότε

Πριν από την επόμενη βροχερή περίοδο. Επανάληψη στο α΄ δεκαήμερο Νοεμβρίου όπου οι προσβολές είναι έντονες.

Τι γίνεται

Προληπτικός ψεκασμός στις ευαίσθητες ποικιλίες (Θρουμπολιά, Τσουνάτη, Άμφισσας, Καλαμών). Η Κορωνέικη μολύνεται μόνο σε υγρές θέσεις. Μετά από ράβδισμα, χαλάζι ή παγετό με βροχή, προστασία από την καρκίνωση.

Ανά περιοχή

Το φθινόπωρο οι προσβολές κυκλοκονίου είναι εντονότερες από την άνοιξη. Οι υγρές περιοχές (π.χ. Ήπειρος) κινδυνεύουν περισσότερο.

ΣυμβουλήΑπό τον χαλκούχο ψεκασμό ως τη συγκομιδή περιμένετε τουλάχιστον 21 ημέρες.

Ψεκασμοί μετά τον τρύγο

Πότε

Με τις πρώτες βροχές ή τις έντονες δροσιές

Τι γίνεται

Χαλκούχο κατά του περονοσπόρου, για να σχηματιστούν λιγότερα ωοσπόρια (το μόλυσμα της άνοιξης). Όπου το ωίδιο ήταν έντονο, βρέξιμο θείο ή συνδυασμένη επέμβαση. Μαζέψτε και κάψτε τα προσβεβλημένα φύλλα πριν πέσουν.

Ανά περιοχή

Τα ίδια συστήνουν και το Ηράκλειο (4/9) και τα Ιωάννινα (30/9).

ΣυμβουλήΣημαδέψτε από τώρα τα πρέμνα με συμπτώματα ίσκας, για να κλαδευτούν τελευταία.

Μύγα Μεσογείου και τετράνυχος

Πότε

Με την ωρίμαση (αποπρασινισμό) των καρπών

Τι γίνεται

Μαζική παγίδευση πριν από την πλήρη ωρίμαση. Ψεκασμοί κάλυψης μόνο σε ώριμους καρπούς, αφού ελέγξετε τον οπωρώνα για προσβολές. Μαζέψτε και καταστρέψτε όλα τα προσβεβλημένα φρούτα, και τα σύκα, ρόδια ή λωτούς. Ελέγχετε τις λεμονιές για τετράνυχο.

Ανά περιοχή

Ηράκλειο (1/10): σοβαρός κίνδυνος για τις πολύ πρώιμες ποικιλίες πορτοκαλιών και μανταρινιών. Αυξημένοι οι πληθυσμοί της φθινοπωρινής γενιάς των ψωρών.

ΣυμβουλήΗ παγίδευση πιάνει περισσότερο όταν γίνεται σε μεγάλη έκταση, με συνεννόηση με τους γείτονες.

Δάκος: οι τελευταίοι δολωματικοί

Πότε

Όσο υπάρχουν ασυγκόμιστοι ελαιώνες

Τι γίνεται

Οι ΔΑΟΚ συνεχίζουν τους δολωματικούς ψεκασμούς σε αρκετές περιοχές. Δείτε το πρόγραμμα της περιοχής σας και τις ημέρες αναμονής ως τη συγκομιδή.

Ανά περιοχή

Κρήτη: οι ανακοινώσεις των ΔΑΟΚ Χανίων, Ρεθύμνου, Ηρακλείου και Λασιθίου βγαίνουν στο crete.gov.gr. Δείτε και τις τρέχουσες ανακοινώσεις παραπάνω.

ΣυμβουλήΗ καλή καταπολέμηση του δάκου περιορίζει και τη «σαποβούλα» των ώριμων καρπών.

Ευλογιά: μετακινήσεις και έλεγχοι

Πότε

Φθινόπωρο 2026

Τι γίνεται

Πριν από κάθε μετακίνηση ζώων, μάθετε τα μέτρα που ισχύουν στην περιοχή σας. Στην Κρήτη, ως τις 29/10, η μετακίνηση σε χειμερινά βοσκοτόπια γίνεται μόνο εντός Κρήτης, με πιστοποιητικά, απολυμασμένο όχημα και 21ήμερη καραντίνα. Αλλού, ως 31/12, γίνεται ορολογική επιτήρηση σε 9 Περιφέρειες.

Ανά περιοχή

Η επιτήρηση δεν αφορά Ιόνιο, νησιά Αιγαίου και Κρήτη.

ΣυμβουλήΤα μέτρα αλλάζουν συχνά. Επιβεβαιώνετε στην κτηνιατρική υπηρεσία της ΔΑΟΚ σας.

Χαλκούχο μετά από βροχή ή χαλάζι

Πότε

Μέσα σε 24–48 ώρες από βροχή, χαλάζι, παγετό ή δυνατό άνεμο

Τι γίνεται

Στις λεμονιές προστατεύει από την κορυφοξήρα. Τα φθινοπωρινά χαλκούχα περιορίζουν και την καπνιά και τις σήψεις των καρπών από φυτόφθορα. Από το φθινόπωρο ως την άνοιξη αποφεύγετε κλάδεμα και όργωμα, ιδίως στη λεμονιά.

Ανά περιοχή

Οι προγνώσεις παγετού του ΥΠΑΑΤ δημοσιεύονται στο frost.minagric.gr.

Βοτρύτης στο θερμοκήπιο

Πότε

Υγρές, δροσερές περίοδοι του χειμώνα

Τι γίνεται

Ο βοτρύτης ευνοείται όταν η σχετική υγρασία είναι 90% ή περισσότερο, τα φύλλα μένουν βρεγμένα 12 ώρες ή περισσότερο, η θερμοκρασία είναι 17–23°C και ο αέρας κυκλοφορεί λίγο. Αερίζετε, μην πυκνώνετε τη φύτευση και απομακρύνετε τα φυτικά υπολείμματα.

Ανά περιοχή

Γενική οδηγία για την τομάτα θερμοκηπίου, όχι δελτίο συγκεκριμένης περιοχής.

Ψεκασμοί στη φυλλόπτωση

Πότε

Αρχή της φυλλόπτωσης και 75% φυλλόπτωση

Τι γίνεται

Κατά του βακτηριακού έλκους, χαλκούχο στην αρχή και στο 75% της φυλλόπτωσης. Κατά του κορύνεου, ένας ψεκασμός στη φυλλόπτωση και ένας πριν φουσκώσουν οι οφθαλμοί. Αφαιρέστε και κάψτε με ξηρό καιρό τους προσβεβλημένους βλαστούς.

Ανά περιοχή

Εξώασκος (ροδακινιά, νεκταρινιά): ψεκασμός στον λήθαργο, από την πτώση των φύλλων ως το φούσκωμα των οφθαλμών.

Κλάδεμα: όσο πιο όψιμα

Πότε

Αργά τον χειμώνα ή νωρίς την άνοιξη (Φεβρουάριος–Μάρτιος)

Τι γίνεται

Από τον Νοέμβριο ως τον Ιανουάριο τα κλήματα είναι πιο ευπαθή στις ασθένειες του ξύλου. Οι τομές του Δεκεμβρίου κλείνουν σε εβδομάδες, του Φεβρουαρίου–Μαρτίου σε λίγες ημέρες. Κλαδεύετε με ξηρό καιρό. Αν βρέξει, σταματάτε για τουλάχιστον 3 ημέρες.

ΣυμβουλήΑπολυμαίνετε συχνά τα εργαλεία (οινόπνευμα ή χλωρίνη 10%). Αμέσως μετά το κλάδεμα, εγκεκριμένο χαλκούχο.