Στο επίκεντρο

Δορυφόροι, γεωσήμανση, βώλοι: «μας παρακολουθούν»;

Δορυφορικό monitoring, φωτογραφίες με GPS μέσω του Agrisnap-GR, ηλεκτρονική σήμανση αιγοπροβάτων, γεωεντοπισμός στον κανονισμό EUDR. Τι ζητούν οι κανόνες, ποια δεδομένα συλλέγονται και γιατί πολλοί αγρότες νιώθουν ότι βρίσκονται υπό διαρκή έλεγχο.

Η άποψή μας: δεν χρειάζεται «κατασκοπεία» για να υπάρχει πρόβλημα ελευθερίας. Όταν η επιτήρηση γίνεται όρος για το εισόδημα, το βάρος της απόδειξης αντιστρέφεται και ο αλγόριθμος μετρά περισσότερο από τον άνθρωπο που καλλιεργεί.

Κριτική: Η Πανελλαδική Επιτροπή Μπλόκων λέει ότι «ο αλγόριθμος τιμωρεί» και ότι το βάρος της απόδειξης πέφτει στον αγρότη.

Η άλλη πλευρά: Ο δορυφορικός έλεγχος προβλέπεται από τους κανόνες της ΚΑΠ και ενισχύθηκε μετά το σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ.

Από την επιδότηση στην επιτήρηση: το πραγματικό κόστος της αγροτικής εξάρτησης

Οι ψηφιακοί έλεγχοι δεν είναι μόνο πρόβλημα διαχείρισης δεδομένων· είναι μέρος του τρόπου με τον οποίο οι επιδοτήσεις μεταφέρουν εξουσία από τον παραγωγό στη διοίκηση.

Η θέση του κειμένου: το βαθύτερο αίτημα δεν είναι «να μας επιδοτείτε χωρίς να μας ελέγχετε», αλλά να μπορούμε να παράγουμε χωρίς η βιωσιμότητά μας να εξαρτάται από την ιδιότητα του δικαιούχου.

Καύσιμα +17,55%, λιπάσματα +10,27%: το ψαλίδι ανοίγει

Σύμφωνα με τη Eurostat (β΄ τρίμηνο 2026), οι εισροές στην Ελλάδα ακρίβυναν 5,6%, ενώ οι τιμές παραγωγού ανέβηκαν μόλις 1,58%. Η κυβέρνηση έθεσε ως στόχο το αφορολόγητο αγροτικό πετρέλαιο να δίνεται κατευθείαν στην αντλία από την 1η Νοεμβρίου.

Η άποψή μας: μέρος του κόστους το ορίζει ο νόμος, όχι η αγορά. Λιγότεροι φόροι και δασμοί στις εισροές για όλους είναι πιο δίκαιοι από ακόμη ένα πρόγραμμα με αιτήσεις.

Κριτική: Τον Μάιο η Πανελλαδική Επιτροπή Μπλόκων κατήγγειλε ότι οι δεσμεύσεις από τα μπλόκα έμειναν «στον αέρα» και ζήτησε πετρέλαιο στο 1 ευρώ.

Η κυβέρνηση: Το αφορολόγητο στην αντλία καταργεί τη διαδικασία προπληρωμής του φόρου και επιστροφής του αργότερα.

Ευλογιά και αφθώδης: η κτηνοτροφία μετρά απώλειες

Από τον Αύγουστο του 2024 ως τις 9/9/2026 καταγράφηκαν 2.271 εστίες ευλογιάς και θανατώθηκαν 495.918 αιγοπρόβατα (στοιχεία ΥΠΑΑΤ προς την Ευρ. Επιτροπή). Το ΓΕΩΤΕΕ ζητά σχέδιο δράσης και επίσημο εμβολιασμό. Στη Λέσβο, λόγω αφθώδους πυρετού, έχουν θανατωθεί πάνω από 80.000 ζώα.

Η άποψή μας: κάθε θανάτωση είναι αφαίρεση ιδιοκτησίας. Απαιτεί αναλογικότητα, ατομική αιτιολόγηση και πλήρη, έγκαιρη αποζημίωση ως οφειλή, όχι ως χάρη.

Κριτική: Βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ ζητούν δεσμευτικό πρωτόκολλο, ώστε τα οροθετικά ζώα να μη θανατώνονται αυτόματα. Το ΚΚΕ κατηγορεί το υπουργείο ότι δεν απάντησε στη Βουλή για τη θανάτωση υγιών οροθετικών κοπαδιών.

Η κυβέρνηση: Ο υφυπουργός Καββαδάς λέει ότι η ορολογική επιτήρηση σχεδιάστηκε με την Κομισιόν, για να αρθούν σταδιακά οι περιορισμοί και να ανασυσταθεί η κτηνοτροφία.

Mercosur: η συμφωνία εφαρμόζεται ενώ η κύρωση εκκρεμεί

Η ενδιάμεση εμπορική συμφωνία ΕΕ–Mercosur εφαρμόζεται προσωρινά από την 1η Μαΐου 2026. Η πλήρης συμφωνία περιμένει την κύρωση και την κρίση του Δικαστηρίου της ΕΕ. Στις 29/9 το Δικαστήριο απέρριψε το αίτημα της Πολωνίας για αναστολή της. Οι αγρότες φοβούνται αθέμιτο ανταγωνισμό.

Η άποψή μας: το ελεύθερο εμπόριο δεν είναι ο εχθρός. Ο άνισος ανταγωνισμός γεννιέται από τη ρύθμιση, και η απάντηση είναι λιγότερο περιττό βάρος για τον Ευρωπαίο αγρότη, όχι προστατευτισμός.

Κριτική: Η συμφωνία ήταν από τα κεντρικά αιτήματα των αγροτικών μπλόκων του Ιανουαρίου 2026. Οι παραγωγοί ζητούν ίδιους κανόνες για τα εισαγόμενα προϊόντα.

Η ΕΕ: Θέσπισε ρήτρες διασφάλισης για τα ευαίσθητα αγροτικά προϊόντα (Κανονισμός 2026/687).

ΟΠΕΚΕΠΕ: πρόστιμο 415 εκατ. € από την ΕΕ, δίκες στην Αθήνα, λογαριασμός στους αγρότες

Η Κομισιόν επέβαλε δημοσιονομική διόρθωση 415 εκατ. € για πληρωμές της περιόδου 2016–2023 που έγιναν χωρίς επαρκείς ελέγχους. Περίπου 392 εκατ. € παρακρατούνται από τις μελλοντικές άμεσες ενισχύσεις. Στις 2/10 ξεκίνησε ο κύκλος των δικών βουλευτών, μετά από διώξεις της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας.

Η άποψή μας: το σκάνδαλο είναι σύμπτωμα. Όπου η πολιτική μοιράζει χρήμα, ανθεί η θηρεία προσόδων. Χρειάζονται ατομική λογοδοσία, ανάκτηση των ποσών και λιγότερο χρήμα που μοιράζεται κατά διακριτική ευχέρεια.

Κριτική: Οι αγροτικές οργανώσεις τονίζουν ότι το κόστος της κακοδιαχείρισης και της μετάβασης το πληρώνουν οι έντιμοι παραγωγοί.

Η κυβέρνηση: Έκλεισε τον ΟΠΕΚΕΠΕ και πέρασε τις πληρωμές στην ΑΑΔΕ.