Φορολογικές υποχρεώσεις αγροτών 2026: ειδικό και κανονικό καθεστώς ΦΠΑ βήμα βήμα

Δύο αγρότες με το ίδιο χωράφι μπορεί να έχουν εντελώς διαφορετικές υποχρεώσεις. Ο ένας δεν κόβει ούτε τιμολόγιο ούτε δελτίο αποστολής και παίρνει πίσω ένα κατ' αποκοπή 6% ΦΠΑ. Ο άλλος τηρεί βιβλία, εκδίδει παραστατικά, υποβάλλει δηλώσεις ΦΠΑ κάθε τρίμηνο και διαβιβάζει τα πάντα στο myDATA. Τη διαφορά την κάνει το καθεστώς ΦΠΑ: το ειδικό καθεστώς του άρθρου 48 του νέου Κώδικα ΦΠΑ ή το κανονικό.

Ο οδηγός ακολουθεί τη σειρά της δουλειάς: εγγραφή, συγκομιδή και αποθήκευση, μεταφορά, πώληση, δήλωση εισοδήματος και, χωριστά, δήλωση επιδοτήσεων. Σε κάθε βήμα γράφουμε τι ισχύει στο ειδικό και τι στο κανονικό καθεστώς. Καλύπτει το φορολογικό έτος 2025 (δηλώσεις που υποβλήθηκαν το 2026) και ό,τι ισχύει σήμερα, 19 Οκτωβρίου 2026. Όσα δεν έχουν ακόμη θεσμοθετηθεί σημειώνονται με ΕΚΚΡΕΜΕΙ.

Τα βασικά σε ένα λεπτό

• Δύο καθεστώτα ΦΠΑ. Στο ειδικό (άρθρο 48 ν. 5144/2024, πρώην άρθρο 41) δεν τηρείτε βιβλία, δεν εκδίδετε τιμολόγια και δεν υποβάλλετε δηλώσεις ΦΠΑ. Παίρνετε επιστροφή 6% πάνω στις πωλήσεις σας σε επαγγελματίες^[1][2]. Στο κανονικό χρεώνετε ΦΠΑ, εκπίπτετε τον ΦΠΑ των αγορών σας και έχετε όλες τις υποχρεώσεις μιας επιχείρησης^[3].
• Τα όρια για να μείνετε στο ειδικό: πωλήσεις προϊόντων και αγροτικών υπηρεσιών κάτω από 15.000 € και επιδοτήσεις κάτω από 5.000 € τον προηγούμενο χρόνο. Αν ξεφύγει ένα από τα δύο, περνάτε υποχρεωτικά στο κανονικό από την 1η Ιανουαρίου^[1].
• Λαϊκή, δικό σας κατάστημα, εξαγωγή ή πώληση σε άλλη χώρα της ΕΕ σάς βάζουν στο κανονικό από την ημέρα που συμβαίνουν, όποιος κι αν είναι ο τζίρος σας^[1].
• Όλοι οι αγρότες δηλώνουν το αγροτικό εισόδημα στο Ε3 και στο Ε1, ακόμη κι όσοι είναι στο ειδικό καθεστώς^[3].
• Επιδοτήσεις: η βασική ενίσχυση φορολογείται από το πρώτο ευρώ. Οικολογικά σχήματα και συνδεδεμένες φορολογούνται μόνο για το μέρος που μαζί ξεπερνά τις 12.000 €. Οι αποζημιώσεις (π.χ. ΕΛΓΑ, κρατική αρωγή, ζωονόσοι) δεν φορολογούνται (αναλυτικά). Μετράει το έτος που εισπράξατε τα χρήματα^[11][15].
• Προθεσμία που τρέχει τώρα: η αίτηση για την επιστροφή 6% του 2025 υποβάλλεται έως 15 Δεκεμβρίου 2026. Η προθεσμία είναι ανατρεπτική: όποιος τη χάσει χάνει και την επιστροφή^[10][2].
• ΕΦΚΑ με παράλληλη δουλειά: μία κύρια εισφορά, όχι δύο πλήρεις. Διαφέρει αν είστε ήδη ελεύθερος επαγγελματίας ή μισθωτός. Δείτε την ενότητα ΕΦΚΑ.
• Αλλαγές που έρχονται: ΕΦΚ πετρελαίου στην αντλία από 1/11/2026^[31], ηλεκτρονική τιμολόγηση για τζίρο έως 1 εκατ. € από 2/11/2026^[47], Β΄ φάση των ψηφιακών δελτίων αποστολής από 1/1/2027^[7]. Σε διαβούλευση βρίσκεται και συντελεστής 0% για εισόδημα έως 20.000 € για τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες ΕΚΚΡΕΜΕΙ^[21].

Ειδικό ή κανονικό: ο πίνακας σύγκρισης

Με μια ματιά: το ειδικό καθεστώς έχει λιγότερα χαρτιά αλλά κλειδώνει όρια και κανάλια πώλησης. Το κανονικό έχει περισσότερα χαρτιά, όμως σας επιτρέπει να εκπίπτετε όλο τον ΦΠΑ των αγορών και να πουλάτε όπου θέλετε.

Βήμα 1: Εγγραφή και επιλογή καθεστώτος

Με μια ματιά: εγγραφείτε πριν από την πρώτη πώληση. Ελέγχετε κάθε Ιανουάριο τα όρια 15.000 € και 5.000 € του προηγούμενου χρόνου. Η μετάταξη δηλώνεται μέσα σε 30 ημέρες από την αρχή του έτους. Η εγγραφή στο ΜΑΑΕ γίνεται κάθε χρόνο.

1.1 Ειδικό καθεστώς: δήλωση ένταξης

• Πώς: ηλεκτρονική δήλωση ένταξης στο myAADE («Μητρώο & Επικοινωνία», Ειδικό Καθεστώς Αγροτών). Δεν χρειάζεται έναρξη εργασιών (απόφαση Α.1007/2024)^[2][3].
• Πότε: πριν από την πρώτη πώληση, και οπωσδήποτε πριν από την αίτηση επιστροφής^[1][3].
• Αναδρομικά, για την επιστροφή 6%: για να ζητήσετε επιστροφή για πωλήσεις του προηγούμενου έτους, η δήλωση ένταξης πρέπει να έχει ημερομηνία το αργότερο 31 Δεκεμβρίου εκείνου του έτους. Κατά το Εγχειρίδιο ΑΑΔΕ αυτό γίνεται με δήλωση έως τις 15 Δεκεμβρίου^[1][2].
• Μόνο επιδότηση, χωρίς πωλήσεις: η υποχρέωση ένταξης ισχύει και για όσους κάνουν μόνο πωλήσεις σε ιδιώτες ή σε άλλους αγρότες του ειδικού^[1]. Ο Οδηγός ΑΑΔΕ αναφέρει ότι εντάσσεται και όποιος λαμβάνει μόνο επιδότηση κάτω από 5.000 €^[3].
• Απένταξη: με δήλωση οποτεδήποτε. Μπορεί να έχει και αναδρομική ισχύ^[1].

1.2 Κανονικό καθεστώς: έναρξη εργασιών και ΚΑΔ

• Πώς: δήλωση έναρξης εργασιών κατά τον ΚΦΔ, ηλεκτρονικά στο myAADE. Αν είστε ήδη στο ειδικό, υποβάλλετε δήλωση μεταβολών^[1][3].
• ΚΑΔ: η έναρξη πρέπει να έχει ΚΑΔ αγροτικής δραστηριότητας. Το ΥΠΑΑΤ το ελέγχει όταν χορηγεί βεβαίωση ΜΑΑΕ^[28].
• Όσοι έχουν άλλη δραστηριότητα με βιβλία (π.χ. ελεύθερο επάγγελμα, εμπόριο) μπαίνουν υποχρεωτικά στο κανονικό και για τα αγροτικά^[1]. Κατά τον Οδηγό ΑΑΔΕ αυτό ισχύει ακόμη κι αν παίρνουν μόνο επιδότηση^[3].
• Νέοι αγρότες που ξεκινούν για πρώτη φορά διαλέγουν καθεστώς. Όποιος θέλει το κανονικό κάνει έναρξη^[1][2].

1.3 Πότε η μετάταξη στο κανονικό είναι υποχρεωτική

• Δήλωση αποθεμάτων μετάταξης (012-ΦΠΑ): υποβάλλεται μέσα σε δύο μήνες από τη μετάταξη. Περιλαμβάνει αποθέματα προϊόντων, πρώτες ύλες και αγαθά επένδυσης. Μέσω αυτής εκπίπτετε τον ΦΠΑ που τους αναλογεί^[1][2]. Για τις μετατάξεις του 2026 λόγω επιδοτήσεων, η δήλωση αποθεμάτων και οι δηλώσεις ΦΠΑ του α΄ τριμήνου έγιναν δεκτές χωρίς κυρώσεις έως 29/5/2026, εφόσον η μεταβολή είχε δηλωθεί έως 30/4/2026^[5].
• Τίτλοι κτήσης που εκδόθηκαν για αγρότη που μετατάχθηκε διορθώνονται με πιστωτικά. Μετά εκδίδονται τιμολόγια ή αυτοτιμολόγηση^[4].
• Δέσμευση: όποιος περάσει προαιρετικά στο κανονικό μένει εκεί τουλάχιστον τρία χρόνια^[1]. Η επιστροφή από το κανονικό στο ειδικό γίνεται μόνο από την αρχή του έτους, με δήλωση μεταβολών, και μόνο αν πληρούνται τα όρια^[1].

1.4 ΜΑΑΕ: η εγγραφή που χρειάζεται για όλα τα υπόλοιπα

• Τι άλλαξε: με τον ν. 5336/2026 (ΦΕΚ Α΄ 153/28.9.2026), η εγγραφή στο Μητρώο Αγροτών και Αγροτικών Εκμεταλλεύσεων (ΜΑΑΕ) γίνεται κάθε φορολογικό έτος και είναι προϋπόθεση για την Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης^[28].
• Επαγγελματίας αγρότης: στο κωδικοποιημένο κείμενο του ν. 3874/2010 χρειάζονται όλα μαζί: κατοχή εκμετάλλευσης, τουλάχιστον 30% του χρόνου εργασίας στη γεωργία, τουλάχιστον 50% του εισοδήματος από αγροτική δραστηριότητα, ασφάλιση και τήρηση λογιστικών βιβλίων «σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία»^[27]. Η ιδιότητα αυτή χρειάζεται για την επιστροφή ΕΦΚ πετρελαίου^[32].
• Βεβαίωση για το φορολογικό έτος 2025: ελέγχονται η ΕΑΕ 2025, ο ΚΑΔ, η ασφάλιση στον e-ΕΦΚΑ και τα αγροτικά έσοδα ή έξοδα στο Ε3. Πριν ανοίξουν οι δηλώσεις του 2027, το ΥΠΑΑΤ θα στείλει στην ΑΑΔΕ το αρχείο επαγγελματιών αγροτών για να προσυμπληρωθούν οι κωδικοί 037–038 του Ε1^[28].

Βήμα 2: Συγκομιδή και αποθήκευση

Με μια ματιά: δεν υπάρχει ξεχωριστή «δήλωση συγκομιδής» προς την εφορία (για τον ελαιόκαρπο έρχεται χωριστή υποχρέωση το 2027). Στο κανονικό τα αποθέματα μετρούν στη μετάταξη και στη διακίνηση.

• Ειδικό: δεν τηρείτε βιβλία ούτε αποθήκη^[2]. Φυλάξτε όμως τα παραστατικά αγορών (λιπάσματα, σπόροι, φάρμακα, πετρέλαιο) με το ΑΦΜ σας. Αυτά είναι τα έξοδά σας στο Ε3^[3].
• Κανονικό: τα αποθέματα απογράφονται στη δήλωση αποθεμάτων όταν αλλάζετε καθεστώς: τα προϊόντα σε τιμές πώλησης, οι πρώτες ύλες σε τιμές κόστους^[1].
• Από το χωράφι στην αποθήκη: για μεταφορά ανάμεσα σε χωράφια και αποθήκες του ίδιου παραγωγού έως 10 χλμ. δεν χρειάζεται ψηφιακό παραστατικό διακίνησης^[6].
• Εκθλιπτικά σε είδος: όταν πληρώνετε το ελαιοτριβείο σε λάδι, εκδίδεται τίτλος κτήσης. Κατά το Εγχειρίδιο ΑΑΔΕ η αξία του μετράει στην επιστροφή 6%^[2].
• Ελαιόκαρπος: η υποχρεωτική δήλωση συγκομιδής αρχίζει 1/10/2027. Δείτε το άρθρο μας για το Ελαιοκομικό Μητρώο.

Βήμα 3: Μεταφορά και δελτία αποστολής

Με μια ματιά: στο ειδικό καθεστώς δελτίο αποστολής δεν εκδίδετε εσείς. Στο κανονικό η Α΄ φάση του ψηφιακού δελτίου ισχύει από 1/12/2025 και η Β΄ φάση έρχεται 1/1/2027. Ελαιοπαραγωγοί και λαϊκές έχουν παράταση έως 1/1/2027.

Βήμα 4: Πώληση

Με μια ματιά: στο ειδικό, το παραστατικό το εκδίδει ο αγοραστής. Στους ιδιώτες δίνετε ειδικό στοιχείο. Στο κανονικό εκδίδετε τιμολόγια και αποδείξεις με ΦΠΑ και, από 2/11/2026, ηλεκτρονικά τιμολόγια. Και στα δύο, μετρητά 500 € και πάνω σε ιδιώτες απαγορεύονται.

4α. Ειδικό καθεστώς

• Πώληση σε επαγγελματία (έμπορο, συνεταιρισμό, μεταποιητή): ο αγοραστής εκδίδει τίτλο κτήσης, χωρίς ΦΠΑ και χωρίς χαρτόσημο^[2]. Τα δεδομένα πάνε στο myDATA από τον αγοραστή. Από εκεί προσυμπληρώνεται η αίτηση επιστροφής 6%^[10].
• Πώληση σε ιδιώτη ή σε άλλο αγρότη του ειδικού: εκδίδετε εσείς ειδικό στοιχείο (ΠΟΛ 1191/2016), με είδος, ποσότητα και αξία^[1][2]. Οι πωλήσεις αυτές μετρούν στο όριο των 15.000 € αλλά δεν δίνουν επιστροφή 6%^[1][2].
• Λαϊκή ή δικό σας κατάστημα: δεν επιτρέπεται. Αν συμβεί, περνάτε στο κανονικό από εκείνη την ημέρα^[1]. Ο Οδηγός ΑΑΔΕ αναφέρει ως επιτρεπτή περίπτωση την πώληση «πόρτα-πόρτα» σε ιδιώτη με ειδικό στοιχείο^[3].
• Επιστροφή 6%: υπολογίζεται στην αξία των πωλήσεων προς υποκείμενους στον ΦΠΑ^[1]. Για το 2025 η αίτηση γίνεται στο myAADE → myBusinessSupport → «Επιστροφή ΦΠΑ σε αγρότες ειδικού καθεστώτος (άρθρο 48)», από 1/4/2026 έως 15/12/2026. Τα παραστατικά εμφανίζονται προσυμπληρωμένα από το myDATA. Η πληρωμή γίνεται στο IBAN του «Μητρώου & Επικοινωνίας». Το 2025 υποβλήθηκαν 120.565 αιτήσεις και επιστράφηκαν 35.367.928 €^[10].
• Αγροτικές υπηρεσίες σε τρίτους (π.χ. όργωμα με το τρακτέρ σας) καλύπτονται από το ειδικό καθεστώς (άρθρο 49)^[1].

4β. Κανονικό καθεστώς

• Τιμολόγια: σε επαγγελματίες εκδίδετε τιμολόγιο, ή ο αγοραστής εκδίδει αυτοτιμολόγηση^[4]. Από 2/11/2026 η ηλεκτρονική τιμολόγηση μεταξύ επιχειρήσεων γίνεται υποχρεωτική για τζίρο έως 1 εκατ. € (με βάση το 2023). Υπάρχει μεταβατική περίοδος έως 31/1/2027. Από 1/2/2027 τα τιμολόγια εκδίδονται μόνο μέσω παρόχου ή των δωρεάν εφαρμογών timologio και myDATAapp. Η λιανική δεν αλλάζει^[7]. Όλα τα σχετικά, μαζί με λίστα ελέγχου, στην ενότητα Ηλεκτρονική τιμολόγηση.
• Λιανική: απόδειξη με ΦΗΜ ή ΥΠΑΗΕΣ^[4]. Οι παραγωγοί-πωλητές λαϊκών πρέπει να έχουν POS από 1/1/2024. Όποιος δεν έχει πληρώνει πρόστιμο 1.500 €^[25].
• Συντελεστές ΦΠΑ: τα περισσότερα αγροτικά προϊόντα υπάγονται στο 13% του Παραρτήματος ΙΙΙ^[34]. Οι αγροτικές υπηρεσίες είναι στο 13% από 1/7/2017. Συσκευασία, μεταφορά και αποθήκευση είναι στο 24%^[2]. Ελέγξτε τον συντελεστή κάθε προϊόντος με τον λογιστή σας.
• Δηλώσεις ΦΠΑ (έντυπο 050): ανά τρίμηνο με απλογραφικά, ανά μήνα με διπλογραφικά. Προθεσμία η τελευταία εργάσιμη του επόμενου μήνα. Υποβάλλονται και όταν το αποτέλεσμα είναι μηδενικό. Χρεωστικό ποσό πάνω από 100 € μπορεί να πληρωθεί σε δύο δόσεις. Πιστωτικό υπόλοιπο μεταφέρεται ή ζητείται η επιστροφή του (κωδ. 503 και 507)^[33].
• Βιβλία και myDATA: βιβλία κατά τον ν. 4308/2014^[4]. Διαβιβάζετε έσοδα, έξοδα και επιδοτήσεις, με διάκριση φορολογητέων και μη^[3]. Ο Οδηγός ΑΑΔΕ (2024) αναφέρει ότι αγρότες φυσικά πρόσωπα με έσοδα έως 1,5 εκατ. € μπορούν να μην ενημερώνουν βιβλία (ΠΟΛ 1007/2015). Η έκδοση στοιχείων συνεχίζεται κανονικά^[3]. Ρωτήστε τον λογιστή σας αν η απαλλαγή καλύπτει σήμερα τη δική σας περίπτωση.
• Μισθώσεις χωραφιών: όταν το μίσθωμα ξεπερνά τα 80 € τον μήνα, η μίσθωση δηλώνεται ηλεκτρονικά στην ΑΑΔΕ^[3].

4γ. Κοινά και στα δύο: μετρητά, παρακράτηση

• Μετρητά σε ιδιώτες: συναλλαγή 500 € και πάνω δεν εξοφλείται με μετρητά. Από τον ν. 5301/2026 μετράει η συνολική αξία της συναλλαγής, ώστε να μην «σπάει» το ποσό σε πολλές αποδείξεις. Πρόστιμο: το διπλάσιο του ποσού^[26].
• Παρακράτηση φόρου: στο άρθρο 64 ΚΦΕ δεν εντοπίσαμε γενική παρακράτηση όταν πουλάτε σε ιδιωτικές επιχειρήσεις. Ισχύει όταν αγοράζει φορέας γενικής κυβέρνησης: 4% στα αγαθά, 8% στις υπηρεσίες. Εξαιρούνται οι συναλλαγές κάτω από 150 € καθαρή αξία χωρίς σύμβαση. Ο φόρος που παρακρατήθηκε συμψηφίζεται στη δήλωσή σας^[17].

Βήμα 5: Δήλωση εισοδήματος, φόρος, ΕΦΚΑ, ΕΦΚ

Με μια ματιά: πρώτα συμπληρώνετε το Ε3, μετά το Ε1. Το αγροτικό κέρδος φορολογείται χωριστά. Ο κατ' επάγγελμα αγρότης έχει μείωση φόρου. Οι νέοι και όσοι παραδίδουν σε συνεταιρισμό έχουν πρόσθετες ελαφρύνσεις. Τέλος επιτηδεύματος δεν πληρώνουν τα φυσικά πρόσωπα. Οι εισφορές ΕΦΚΑ εξαρτώνται από την κατηγορία που επιλέγετε.

5.1 Τα έντυπα

• Ε3: το συμπληρώνει κάθε αγρότης, όποιο κι αν είναι το καθεστώς ΦΠΑ του^[3]. Στον κωδ. 009 επιλέγετε 1 για κανονικό, 2 για ειδικό, 3 για «αφανή» αγρότη χωρίς ΚΑΔ^[11][12].
• Ε1: το καθαρό αποτέλεσμα του Ε3 μεταφέρεται στο Ε1^[3]. Στους κατ' επάγγελμα αγρότες που έχει ταυτοποιήσει το ΥΠΑΑΤ, οι κωδ. 037–038 εμφανίζονται προσυμπληρωμένοι^[28].
• Πώς βγαίνει το κέρδος: έσοδα μείον έξοδα, με βάση τα παραστατικά, και στο ειδικό καθεστώς^[3]. Το Ε3 εμφανίζει προσυμπληρωμένα έσοδα και έξοδα από το myDATA. Κατά τις οδηγίες της ΑΑΔΕ, τα έσοδα δεν μπορούν να δηλωθούν λιγότερα από όσα δείχνουν τα παραστατικά που έχουν διαβιβαστεί. Έξοδα χωρίς διαβιβασμένο παραστατικό δεν εκπίπτουν^[12]. Γι' αυτό ζητάτε πάντα τιμολόγιο με το ΑΦΜ σας.
• Ονομασία εντύπων: τα έντυπα λέγονται Ε1 και Ε3 και το 2026.

5.2 Ο φόρος

Η κλίμακα του 2026 προβλέπει και ελαφρύνσεις για τους νέους: έως 25 ετών 0% έως 20.000 €, 26–30 ετών 9% στο κλιμάκιο 10.000–20.000 €^[19]. Το αγροτικό κέρδος φορολογείται με την κλίμακα του άρθρου 15^[16]. Επιβεβαιώστε με τον λογιστή σας πώς εφαρμόζονται οι ελαφρύνσεις στη δική σας περίπτωση.

• Μείωση φόρου (άρθρο 16): ισχύει μόνο για τους κατ' επάγγελμα αγρότες με τουλάχιστον 50% του εισοδήματος από αγροτική δραστηριότητα^[16]. Για το ποσοστό αυτό δεν μετρούν ορισμένα εισοδήματα: σύνταξη ΟΓΑ, εποχική εργασία έως 150 ημέρες, επιδόματα τέκνων και άλλα^[29].
• Νέοι επαγγελματίες: με πρώτη έναρξη από 1/1/2013, για τα τρία πρώτα έτη, ο συντελεστής του πρώτου κλιμακίου μειώνεται κατά 50% αν τα ακαθάριστα έσοδα δεν ξεπερνούν τις 10.000 €^[16].
• Συνεταιρισμοί και συμβολαιακή: το άρθρο 15 του ν. 4935/2022 απαλλάσσει τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες από τον φόρο στο 50% του κέρδους, όταν συνεργάζονται μέσω συνεταιρισμού ή άλλου συλλογικού φορέα. Ο νόμος ορίζει ως προϋπόθεση την παράδοση τουλάχιστον του 75% της παραγωγής. Στο Ε3 η απαλλαγή δηλώνεται στους κωδ. 011 και 942^[12][11]. Για τη συμβολαιακή γεωργία υπάρχει χωριστή απαλλαγή, στο άρθρο 4 του ίδιου νόμου (κωδ. 903–963)^[12].
• Προκαταβολή φόρου: 55% του φόρου της επιχειρηματικής δραστηριότητας. Όταν δηλώνετε πρώτη φορά τέτοιο εισόδημα, πληρώνετε το μισό. Δεν βεβαιώνεται αν το ποσό είναι έως 30 €^[18]. Το νομοσχέδιο της ΔΕΘ προβλέπει 50% για τις ατομικές επιχειρήσεις από το φορολογικό έτος 2027 ΕΚΚΡΕΜΕΙ^[21].
• Τέλος επιτηδεύματος: καταργήθηκε για όλα τα φυσικά πρόσωπα από το φορολογικό έτος 2024 (ν. 5162/2024)^[23]. Για τα νομικά πρόσωπα, το νομοσχέδιο της ΔΕΘ το καταργεί εκτός Αττικής από το φορολογικό έτος 2026 ΕΚΚΡΕΜΕΙ^[21].

5.3 Πληρωμή και προθεσμίες των δηλώσεων 2026

• Προθεσμία υποβολής για το φορολογικό έτος 2025: παρατάθηκε έως 24/7/2026 (Α.1140/2026)^[20].
• Έκπτωση για εφάπαξ εξόφληση έως 31/7/2026: 4% για δήλωση έως 15/5, 3% έως 15/6, 2% έως τη λήξη της προθεσμίας^[20].
• Οκτώ δόσεις: 31/7, 31/8, 30/9, 30/10, 30/11, 31/12/2026, 29/1/2027, 26/2/2027^[20].

5.4 Ασφαλιστικές εισφορές e-ΕΦΚΑ 2026

Η κατηγορία δεσμεύει για όλο το έτος. Για το 2026 η επιλογή γινόταν έως 31/1/2026. Αν δεν υποβάλετε αίτηση, μένετε στην κατηγορία του προηγούμενου έτους^[24]. Οι εισφορές αυτές είναι σταθερά ποσά ανά κατηγορία και δεν υπολογίζονται πάνω στο κέρδος^[24]. Η προθεσμία επιλογής για το 2027 δεν έχει ανακοινωθεί ακόμη.

5.5 ΕΦΚ πετρελαίου: από την επιστροφή στην αντλία

• Αγορές 1/1–31/10/2026: ισχύει ο παλιός τρόπος επιστροφής (ΚΥΑ Α.1078/2026). Η πρώτη πληρωμή έγινε στις 29/4 (20,68 εκατ. € σε 88.069 αγρότες) και η δεύτερη στις 21/7 (24,79 εκατ. € σε 88.833). Η τρίτη, που καλύπτει τρίτο τρίμηνο και Οκτώβριο, αναμένεται αρχές Νοεμβρίου^[30].
• Από 1/11/2026: ο ΕΦΚ και ο αναλογών ΦΠΑ δεν θα χρεώνονται στο τιμολόγιο του πρατηρίου, μέσω εφαρμογής της ΑΑΔΕ (άρθρο 20 ν. 5313/2026). Το ΥΠΑΑΤ αναφέρει περίπου 0,41 €/λίτρο και εξετάζει αύξηση στα 0,65 € ΕΚΚΡΕΜΕΙ^[31].
• Δικαιούχοι: όσοι είναι εγγεγραμμένοι στο ΜΑΑΕ ως επαγγελματίες ή νεοεισερχόμενοι αγρότες και αγοράζουν με τιμολόγιο που διαβιβάζεται στο myDATA^[32].
• Φορολογικά: κατά την επαγγελματική βιβλιογραφία, η επιστροφή είναι έσοδο του έτους που την εισπράττετε, επειδή αντιστοιχεί σε έξοδο που ήδη εκπέσατε. Στο myDATA χαρακτηρίζεται «λοιπά συνήθη έσοδα» (E3_562)^[32]. Το νομοσχέδιο που είναι σε διαβούλευση την κάνει ακατάσχετη και την εξαιρεί από τα εισοδηματικά όρια των κοινωνικών παροχών ΕΚΚΡΕΜΕΙ^[31].

Βήμα 6: Πώς δηλώνονται οι επιδοτήσεις

Με μια ματιά: όλες οι ενισχύσεις γράφονται στον πίνακα Γ2 του Ε3. Φορολογούνται μόνο η βασική, ολόκληρη, και το μέρος οικολογικών και συνδεδεμένων πάνω από 12.000 €. Τα αφορολόγητα εισοδηματικά ποσά πάνε στους κωδ. 659–660 του Ε1 και καλύπτουν τεκμήρια. Μετράει το έτος που εισπράξατε τα χρήματα.

6.1 Ο κανόνας του νόμου

Κατά το άρθρο 21 παρ. 1 ΚΦΕ, στο κέρδος του ατομικού αγρότη μπαίνουν από τις ενισχύσεις μόνο η βασική ενίσχυση και το ποσό των πράσινων και συνδεδεμένων που ξεπερνά τις 12.000 €. Οι αγροτικές αποζημιώσεις δεν μπαίνουν καθόλου^[15]. Χρόνος κτήσης είναι το έτος της είσπραξης (άρθρο 49 ν. 4772/2021, για ποσά από 1/1/2021). Δηλαδή ενίσχυση του 2024 που πληρώθηκε το 2025 δηλώνεται στο φορολογικό έτος 2025^[11].

6.2 Ποιο ποσό πού (Ε3 πίνακας Γ2, φορολογικό έτος 2025)

Ο παλιός κωδ. 081 καταργήθηκε στο Ε3 του φορολογικού έτους 2025^[13].

6.3 Παράδειγμα

Αγρότης εισέπραξε μέσα στο 2025 βασική 6.000 €, οικολογικά 7.000 € και συνδεδεμένη 8.000 €. Οικολογικά και συνδεδεμένη μαζί κάνουν 15.000 €, άρα φορολογούνται τα 3.000 € πάνω από το όριο των 12.000 €. Στο κέρδος μπαίνουν 6.000 + 3.000 = 9.000 €. Τα υπόλοιπα 12.000 € πάνε στους κωδ. 659–660 του Ε1. Επειδή οι επιδοτήσεις ξεπέρασαν τις 5.000 €, αν ο αγρότης ήταν στο ειδικό, περνά υποχρεωτικά στο κανονικό από 1/1/2026^[15][11][1].

6.4 Τα προσυμπληρωμένα ποσά και πώς τα διορθώνετε

• Στον πίνακα Γ2 του Ε3 εμφανίζονται τα ποσά που έστειλε ο φορέας πληρωμής (ΟΠΕΚΕΠΕ, από 1/1/2026 η ΑΑΔΕ). Ελέγχετε τα ποσά και τα μεταφέρετε στη δήλωση. Αν διαφωνείτε, πληκτρολογείτε τα σωστά^[11][4].
• Με τι συγκρίνετε: με τη βεβαίωση για φορολογική χρήση και με την κίνηση του λογαριασμού σας. Το έτος το κρίνει η ημερομηνία πίστωσης, όχι το έτος δικαιώματος^[11].
• Αν το λάθος φανεί αργότερα (π.χ. εκδοθεί διορθωτική βεβαίωση), υποβάλλετε τροποποιητική δήλωση. Ο λογιστής σας θα ελέγξει αν οφείλονται πρόστιμα.
• Στο κανονικό οι επιδοτήσεις διαβιβάζονται και στο myDATA^[3].

6.5 Αχρεωστήτως καταβληθέντα

Αν σας ζητηθεί να επιστρέψετε ενίσχυση που πήρατε αχρεωστήτως, πρέπει να διορθωθεί και η φορολογική σας εικόνα. Δεν εντοπίσαμε σαφή, πρόσφατη επίσημη οδηγία για το αν η διόρθωση γίνεται στο έτος της είσπραξης (με τροποποιητική) ή στο έτος της επιστροφής. Ζητήστε διορθωτική βεβαίωση από τον φορέα πληρωμής και αποφασίστε με τον λογιστή σας.

6.6 Επιδοτήσεις, κριτήρια επιδομάτων και ΕΦΚΑ

• Κάθε επίδομα έχει τον δικό του ορισμό εισοδήματος. Ένα ποσό αφορολόγητο για την εφορία μπορεί να μετρά στα κριτήρια ενός επιδόματος. Ελέγχετε τους όρους του κάθε επιδόματος.
• Κριτήριο «κατ' επάγγελμα»: για να βγει το 50% του αγροτικού εισοδήματος, η ΥΑ 131698/2026 ορίζει τι δεν μετρά στο συνολικό εισόδημα, για εισοδήματα από 1/1/2024. Δεν μετρούν π.χ. εισοδήματα από κεφάλαιο, εποχική εργασία έως 150 ημέρες, σύνταξη ΟΓΑ και επιδόματα τέκνων^[29].
• ΕΦΚΑ: οι εισφορές εξαρτώνται από την κατηγορία, όχι από τις επιδοτήσεις^[24].
• Όριο 5.000 € του ειδικού: μετρούν οι επιδοτήσεις που λάβατε, εκτός από επενδυτικές, ΕΛΓΑ, de minimis και Μέτρο 21^[2]. Για κρατική αρωγή και αποζημιώσεις ζωονόσων δεν είναι σαφές: δείτε τις Αποζημιώσεις.

Αποζημιώσεις για καταστροφές: φόρος, κατασχέσεις, δήλωση

Με μια ματιά: οι αποζημιώσεις για χαλάζι, παγετό, πλημμύρες, θεομηνίες και ζωονόσους δεν φορολογούνται. Οι περισσότερες είναι και ακατάσχετες, με διαφορές ως προς τον συμψηφισμό με χρέη. Δεν έχουν ΦΠΑ. Δηλώνονται στο έτος που τις εισπράξατε. Ρητά εκτός του ορίου 5.000 € του ειδικού είναι μόνο οι αποζημιώσεις ΕΛΓΑ. Για τις υπόλοιπες δεν είναι σαφές. Οι κωδικοί των επιδοτήσεων είναι στο Βήμα 6. Εδώ δεν τους επαναλαμβάνουμε.

Α. Ο γενικός κανόνας

Κατά το άρθρο 21 παρ. 1 ΚΦΕ, οι αγροτικές αποζημιώσεις «στο σύνολό τους» δεν μπαίνουν στο κέρδος^[15]. Για τις παροχές του ΕΛΓΑ ο νόμος του Οργανισμού λέει επιπλέον ότι απαλλάσσονται από κάθε φόρο και χαρτόσημο^[38]. Για τις υπόλοιπες αποζημιώσεις το αφορολόγητο και το ακατάσχετο τα ορίζει η διάταξη που τις χορηγεί. Γι' αυτό ελέγχετε πάντα τη βεβαίωση και την απόφαση πληρωμής. Στο Ε3 οι αποζημιώσεις ΕΛΓΑ γράφονται στον κωδ. 070, τον ίδιο του πίνακα επιδοτήσεων. Οι ενισχύσεις άλλων φορέων γράφονται στον πίνακα ΣΤ, στο υποπίνακα των αφορολόγητων ποσών (κωδ. 144/244/344/444). Εκεί επιλέγετε την αιτία^[12].

Β. Ανά είδος αποζημίωσης

1. ΕΛΓΑ, για ζημιές από κινδύνους που καλύπτει ο κανονισμός του, π.χ. χαλάζι, παγετός, πλημμύρα:

• Φόρος: αφορολόγητη^[15][38].
• Κατάσχεση: ακατάσχετη και ανεκχώρητη, εκτός από απαιτήσεις διατροφής. Ο νόμος επιτρέπει ρητά συμψηφισμό με οφειλές προς τον ίδιο τον ΕΛΓΑ, π.χ. απλήρωτη εισφορά. Για συμψηφισμό με χρέη προς την εφορία το άρθρο δεν λέει τίποτα ρητά^[38].
• Όριο 5.000 €: δεν μετρά^[2].
• Δήλωση: Ε3 κωδ. 070, συνήθως προσυμπληρωμένος^[12].
• Προϋπόθεση: να έχετε εξοφλήσει εμπρόθεσμα την ειδική ασφαλιστική εισφορά του ίδιου έτους. Για το 2025 η προθεσμία είναι 30/10/2026^[43].
• Χαλάζι Ιουλίου 2026 (Θεσσαλία, Στερεά): η κυβέρνηση εξήγγειλε ad hoc πρόγραμμα με αποζημίωση στο 100% της ασφαλιζόμενης αξίας, κατάργηση του ανώτατου ορίου και προκαταβολή 65%, «κατά το πρότυπο του DANIEL-ELIAS». Οι όροι αυτοί προβλέπονται να θεσπιστούν με τροπολογία^[42].

2. ΠΣΕΑ / κρατικές ενισχύσεις για ζημιές που ο ΕΛΓΑ δεν ασφαλίζει:

• Φόρος: ως αγροτικές αποζημιώσεις είναι αφορολόγητες^[15].
• Δήλωση: αν εμφανίζονται προσυμπληρωμένες, ακολουθήστε τη βεβαίωση^[12].
• Τι δεν είναι σαφές: το ακατάσχετο και το όριο των 5.000 €. Ο νόμος του ΕΛΓΑ μιλά για «παροχές στους ασφαλισμένους»^[38], ενώ η ΑΑΔΕ εξαιρεί ρητά από το όριο μόνο τις αποζημιώσεις ΕΛΓΑ^[2]. Ελέγξτε την ΚΥΑ του κάθε προγράμματος.

3. Έκτακτες ενισχύσεις και de minimis για συγκεκριμένα γεγονότα, π.χ. Μέτρο 23 για φυσικές καταστροφές (ν. 5255/2025) και de minimis των ΚΥΑ 208989 και 208982/2025:

• Φόρος: αφορολόγητες μόνο όσες ορίζει ρητά διάταξη^[13].
• Δήλωση: Ε3 κωδ. 083 → κωδ. 659–660 του Ε1. Καλύπτουν τεκμήρια^[12]. Δείτε και τον πίνακα του Βήματος 6.
• Όριο 5.000 €: η ΑΑΔΕ εξαιρεί τις de minimis «για ειδικές δυσκολίες»^[2].
• Κατάσχεση: ακατάσχετες μόνο αν το λέει η διάταξή τους.

4. Κρατική αρωγή (Daniel, Elias και άλλες θεομηνίες, μέσω arogi.gov.gr^[52]). Η «πρώτη αρωγή» (άρθρο 6 ν. 4797/2021) δίνεται έναντι της επιχορήγησης. Η «επιχορήγηση» (άρθρο 4) καλύπτει υλικές ζημιές σε εξοπλισμό, πρώτες ύλες, μέσα παραγωγής, έγγειο κεφάλαιο και αποθηκευμένα προϊόντα, όχι σε κτίρια. Στις αγροτικές εκμεταλλεύσεις ο νόμος αναφέρει όσες κατέχουν επαγγελματίες αγρότες ή νομικά πρόσωπα^[53][35]:

• Φόρος: αφορολόγητες^[35][37].
• Κατάσχεση: ακατάσχετες και ανεκχώρητες. Δεν δεσμεύονται και δεν συμψηφίζονται με βεβαιωμένα χρέη προς το Δημόσιο, ΟΤΑ, ασφαλιστικά ταμεία ή τράπεζες^[35][37].
• Δήλωση: Ε3, πίνακας ΣΤ, υποπίνακας αφορολόγητων, επιλογή «002» (θεομηνίες)^[12].
• Τι δεν είναι σαφές: αν μετρούν στο όριο των 5.000 €. Επίσης αν μετρούν ως αγροτικό εισόδημα, γιατί πρόκειται για ζημιές σε πάγια και όχι στην παραγωγή.

5. Ζωονόσοι (ευλογιά, πανώλη, αφθώδης):

• (α) Αποζημίωση για τα ζώα που θανατώθηκαν με κτηνιατρικά μέτρα εξυγίανσης: αφορολόγητη, ακατάσχετη. Δεν συμψηφίζεται με χρέη. Δεν μετρά στα εισοδηματικά κριτήρια κοινωνικών παροχών^[40]. Ε3, πίνακας ΣΤ, επιλογή «034»^[12].
• (β) Αποζημίωση για απώλεια εισοδήματος (ΚΥΑ 206042/2026, ΦΕΚ Β΄ 4923/5.8.2026), για θανατώσεις από 4/12/2025 (ευλογιά, πανώλη) ή 15/3/2026 (αφθώδης στη Λέσβο) έως 30/6/2026. Η ετήσια αποζημίωση ανά ζώο είναι: 70 € ανά πρόβατο ή αίγα άνω των 6 μηνών, 35 € ανά αμνό ή ερίφιο και ανά κριό ή τράγο αναπαραγωγής, 200 € ανά βοοειδές, 120 € ανά χοίρο. Για το α΄ εξάμηνο 2026 καταβάλλεται το μισό. Πληρώνει το ΥΠΑΑΤ χωρίς νέα αίτηση, με βάση τις καταστάσεις της κτηνιατρικής αρχής^[39].
  • Είναι αφορολόγητη, ανεκχώρητη και ακατάσχετη «στα χέρια του Δημοσίου ή τρίτων».
  • Δεν δεσμεύεται και δεν συμψηφίζεται με χρέη προς εφορία, Δημόσιο, ΟΤΑ, ασφαλιστικά ταμεία ή τράπεζες.
  • Δεν μετρά στα κριτήρια κοινωνικών παροχών^[39].
  • Κωδικός: δεν βρήκαμε ειδικό κωδικό. Πιθανότατα πίνακας ΣΤ, υποπίνακας αφορολόγητων. Ρωτήστε τον λογιστή σας.

6. Ιδιωτική ασφάλιση:

• Αν η ζημιά οφείλεται σε θεομηνία, το ποσό που πληρώνει η ασφαλιστική για ασφαλισμένα περιουσιακά στοιχεία είναι αφορολόγητο, ακατάσχετο, ανεκχώρητο και δεν συμψηφίζεται^[36]. Δηλώνεται στο Ε3, πίνακας ΣΤ, επιλογή «015»^[12].
• Προσοχή: ο νόμος ορίζει θεομηνίες τους σεισμούς, τις πλημμύρες, τις κατολισθήσεις, τους ανεμοστρόβιλους, τις πυρκαγιές από φυσικά αίτια κ.ά. Χαλάζι και παγετό δεν τα αναφέρει^[53]. Για ιδιωτική ασφάλιση χαλαζιού δεν βρήκαμε σαφή επίσημη οδηγία. Ρωτήστε τον λογιστή σας.

7. Απαλλοτρίωση: δεν είναι αγροτική αποζημίωση για ζημιά στην παραγωγή. Η φορολογική της μεταχείριση εξαρτάται από το τι αποζημιώνεται: η γη, τα δέντρα ή οι εγκαταστάσεις. Δεν την εξετάσαμε σε αυτόν τον οδηγό. Συμβουλευτείτε λογιστή ή δικηγόρο.

Γ. Συνοπτικός πίνακας

Δ. ΦΠΑ, κατά κύριο επάγγελμα, έτος δήλωσης

• ΦΠΑ: ο ΦΠΑ επιβάλλεται σε παράδοση αγαθών ή παροχή υπηρεσιών «από επαχθή αιτία», δηλαδή με αντάλλαγμα^[44]. Η αποζημίωση δεν είναι αντάλλαγμα για πώληση. Άρα δεν έχει ΦΠΑ και δεν εκδίδετε παραστατικό. Στο ειδικό δεν επηρεάζει την επιστροφή 6%, που υπολογίζεται μόνο στις πωλήσεις^[1]. Στο κανονικό ο λογιστής σας θα την καταχωρίσει ως μη υποκείμενη σε ΦΠΑ.
• Κριτήριο «κατ' επάγγελμα» (50% του εισοδήματος από τη γεωργία):
  • Η ΚΥΑ για το αγροτικό εισόδημα μετρά ως αγροτικό εισόδημα «τις αγροτικές ενισχύσεις και τις αποζημιώσεις επί της παραγωγής»^[41]. Άρα οι αποζημιώσεις ΕΛΓΑ και ΠΣΕΑ για χαμένη παραγωγή σάς βοηθούν να πιάσετε το 50%.
  • Για την αρωγή για ζημιές σε πάγια και για την απώλεια εισοδήματος από ζωονόσους δεν είναι σαφές αν μετρούν.
  • Το κριτήριο το εξετάσαμε στο Βήμα 1.4 και στο 6.6^[27][29].
• Σε ποιο έτος: στο έτος της είσπραξης, όπως οι επιδοτήσεις. Αναδρομικά ποσά μετά από ένσταση ή δικαστική απόφαση γράφονται στον κωδ. 082. Εκεί μπορείτε να επιλέξετε το έτος, αλλά η επιλογή δεν αλλάζει μετά^[11][12]. Δείτε το 6.1.
• Τεκμήρια: η ΑΑΔΕ λέει ρητά ότι τα ποσά του κωδ. 083 πάνε στους κωδ. 659–660 του Ε1 και καλύπτουν τεκμήρια^[12]. Για τα υπόλοιπα αφορολόγητα, ρωτήστε τον λογιστή σας πώς θα φανούν, ώστε να καλύψουν δαπάνες.

Ε. Παράδειγμα

Κτηνοτρόφος στο ειδικό καθεστώς. Τον Φεβρουάριο του 2026 θανατώθηκαν λόγω ευλογιάς 200 προβατίνες άνω των 6 μηνών. Μέσα στο 2026 εισπράττει:

• Απώλεια εισοδήματος α΄ εξαμήνου 2026: 200 × 70 € × ½ = 7.000 €^[39]. Αφορολόγητη, ακατάσχετη ακόμη και για χρέη στην εφορία, πίνακας ΣΤ του Ε3.
• Αποζημίωση για την αξία των ζώων, όσο ορίσει το πρόγραμμα κτηνιατρικών μέτρων. Αφορολόγητη, επιλογή 034^[40].
• ΕΛΓΑ 3.000 € για χαλάζι στο τριφύλλι. Κωδ. 070, αφορολόγητη, δεν μετρά στο όριο των 5.000 €^[2].
• Βασική ενίσχυση 2.500 € (φορολογείται, κωδ. 071, βλ. πίνακα).

Όλα δηλώνονται στο φορολογικό έτος 2026 (δηλώσεις 2027). Το κρίσιμο ερώτημα είναι τον Ιανουάριο του 2027. Αν τα 7.000 € μετρούν στο όριο των 5.000 €, ο κτηνοτρόφος περνά υποχρεωτικά στο κανονικό από 1/1/2027. Αν δεν μετρούν, μετρούν μόνο τα 2.500 € της βασικής και μένει στο ειδικό. Η ΑΑΔΕ δεν το έχει ξεκαθαρίσει. Ρωτήστε τον λογιστή σας πριν από τις 30/1/2027.

Ηλεκτρονική τιμολόγηση (B2B): τι αλλάζει για τους αγρότες

Με μια ματιά: από 2/11/2026 όποιος τηρεί βιβλία και έχει τζίρο 2023 έως 1 εκατ. € εκδίδει τιμολόγια προς επιχειρήσεις μόνο ηλεκτρονικά. Ο αγρότης του κανονικού καθεστώτος τα εκδίδει μέσω παρόχου ή μέσω των δωρεάν εφαρμογών timologio και myDATAapp. Ως 31/1/2027 επιτρέπεται και ο παλιός τρόπος, αν έχει γίνει εμπρόθεσμη δήλωση. Ο αγρότης του ειδικού δεν εκδίδει τιμολόγια. Ο τίτλος κτήσης που του εκδίδει ο αγοραστής γίνεται κι αυτός ηλεκτρονικός. Η λιανική και η λαϊκή δεν αλλάζουν.

Α. Τι είναι

Το τιμολόγιο εκδίδεται αποκλειστικά ηλεκτρονικά, με έναν από δύο τρόπους. Ο πρώτος είναι μέσω αδειοδοτημένου Παρόχου (ΥΠΑΗΕΣ). Ο δεύτερος είναι μέσω της εφαρμογής timologio της ΑΑΔΕ ή της mobile εκδοχής της, myDATAapp^[45][49].

Η υποχρέωση αφορά τρεις κατηγορίες συναλλαγών:

• πωλήσεις προς επιχειρήσεις εντός Ελλάδας (B2B),
• πωλήσεις προς επιχειρήσεις εκτός ΕΕ, εκτός από τη λιανική,
• πωλήσεις προς το Δημόσιο (B2G)^[45].

Καλύπτει ρητά και τα παραστατικά του άρθρου 8 παρ. 10–12 ΕΛΠ: τον τίτλο κτήσης για αγορές από πρόσωπα που δεν εκδίδουν τιμολόγιο, την περίπτωση που ο πωλητής δεν εκδίδει τιμολόγιο και την εκκαθάριση για πωλήσεις για λογαριασμό τρίτου^[46][47].

Το ERP ή το λογιστικό πρόγραμμα δεν αρκεί από μόνο του. Τιμολόγιο που εκδίδεται χειρόγραφα ή μόνο από ERP θεωρείται ότι δεν εκδόθηκε. Εξαίρεση γίνεται μόνο για διακοπή ρεύματος ή internet^[49].

Οι πωλήσεις σε καταναλωτές (B2C) δεν εντάσσονται^[51]. Από 2/3/2026 όλες οι οντότητες με βιβλία είναι υποχρεωμένες να δέχονται ηλεκτρονικά τιμολόγια^[51].

Β. Το χρονοδιάγραμμα

Γ. Ποιος υποχρεούται

• Κανονικό καθεστώς: ναι, για κάθε τιμολόγιο σε έμπορο, συνεταιρισμό, μεταποιητή, εστιατόριο ή άλλον επαγγελματία. Το ίδιο ισχύει και όταν αγοράζετε από αγρότη του ειδικού και εκδίδετε εσείς τίτλο κτήσης^[46][47]. Στην αυτοτιμολόγηση υπόχρεος είναι αυτός που εκδίδει, συνήθως ο αγοραστής^[51].
• Ειδικό καθεστώς: δεν εκδίδετε τιμολόγια^[2], άρα δεν έχετε δική σας υποχρέωση. Ο τίτλος κτήσης που εκδίδει ο αγοραστής σας εντάσσεται στην υποχρέωσή του. Πρέπει λοιπόν να εκδίδεται μέσω παρόχου ή timologio, από την ημερομηνία που ισχύει για εκείνον^[46][47][51]. Για εσάς αλλάζει μόνο ότι ο τίτλος φτάνει ηλεκτρονικά και εμφανίζεται στο myDATA, απ' όπου προσυμπληρώνεται η επιστροφή 6%^[10]. Το ειδικό στοιχείο που δίνετε σε ιδιώτες δεν είναι τιμολόγιο B2B.
• Λιανική, λαϊκή, πώληση από το κτήμα σε ιδιώτες: δεν αλλάζει τίποτα. Συνεχίζετε με ΦΗΜ ή ΥΠΑΗΕΣ και POS^[51][25]. Αν όμως στη λαϊκή ή στο κτήμα κόψετε τιμολόγιο σε επαγγελματία, π.χ. σε ταβέρνα, αυτό πρέπει να είναι ηλεκτρονικό^[45].
• Ενδοκοινοτικές πωλήσεις (σε χώρα της ΕΕ): εκτός υποχρέωσης^[51].
• Επιδοτήσεις και αποζημιώσεις: δεν περνούν από πάροχο^[51].

Δ. Πώς: δωρεάν εφαρμογή ή πάροχος

Πηγές του πίνακα: ^[48][51]. Μπορείτε να έχετε περισσότερους παρόχους, ή πάροχο και timologio παράλληλα. Κάθε κανάλι έχει δική του δήλωση^[48][51].

Ευρωπαϊκό πρότυπο (EN 16931) και Peppol: ο νόμος προβλέπει ότι η μορφή του ηλεκτρονικού τιμολογίου ακολουθεί το ευρωπαϊκό πρότυπο του άρθρου 149 ν. 4601/2019^[45]. Δεν βρήκαμε επίσημη τοποθέτηση της ΑΑΔΕ για το αν το timologio παράγει αρχείο EN 16931 ή αν συνδέεται με το δίκτυο Peppol. Η ΑΑΔΕ πάντως το αναγνωρίζει ρητά ως νόμιμο τρόπο συμμόρφωσης, και για τα B2G^[49][51]. Για τον αγρότη που απλώς τιμολογεί έναν συνεταιρισμό, αυτό αρκεί.

Ε. Κόστος και κίνητρα

• Κόστος: το timologio είναι δωρεάν. Οι πάροχοι χρεώνουν συνδρομή^[51]. Οι τιμές διαφέρουν και δεν βρήκαμε επίσημο τιμοκατάλογο, γι' αυτό δεν δίνουμε ποσά. Υπολογίστε και τον χρόνο σας και την αμοιβή του λογιστή για τη μετάβαση.
• Υπερέκπτωση (άρθρο 71Θ ΚΦΕ):
  • Η δαπάνη για εξοπλισμό και λογισμικό αποσβένεται πλήρως μέσα στο έτος και προσαυξάνεται κατά 100%.
  • Το κόστος έκδοσης για τους πρώτους 12 μήνες προσαυξάνεται επίσης κατά 100%^[48].
  • Προϋπόθεση ήταν η αποκλειστική ηλεκτρονική έκδοση και η δήλωση το αργότερο 2 μήνες πριν την υποχρεωτική έναρξη. Για τη Β΄ περίοδο αυτό σημαίνει έως 3/8/2026, προθεσμία που έχει περάσει^[51].
  • Η μετάθεση στις 2/11 δεν αναφέρει τα κίνητρα. Και με την πιο ευνοϊκή ανάγνωση, δηλαδή 2/9/2026, η προθεσμία έχει περάσει^[51].
  • Όποιος δεν είχε ξεκινήσει ως τότε μάλλον δεν δικαιούται τα κίνητρα, εκτός αν δοθεί νέα παράταση.

ΣΤ. Σχέση με myDATA και ψηφιακά δελτία αποστολής

Το ηλεκτρονικό τιμολόγιο διαβιβάζεται στο myDATA από τον πάροχο ή από το timologio. Έτσι δεν χρειάζεται χωριστή διαβίβαση^[48].

Το ψηφιακό δελτίο αποστολής είναι χωριστή υποχρέωση, με δικούς της κανόνες και ημερομηνίες. Δεν χρειάζεται δήλωση παρόχου^[51]. Οι σημαντικές ημερομηνίες είναι:

• 1/1/2027: Β΄ φάση, για φόρτωση, μεταφόρτωση, παραλαβή και ποσοτικά στοιχεία. Την ίδια ημέρα μπαίνουν οι ελαιοπαραγωγοί^[7].
• 1/1/2028: ενιαία κωδικοποίηση ειδών (TARIC)^[7].

Δείτε το Βήμα 3. Το myDATAapp χρησιμεύει και για τα δύο, τιμολόγια και δελτία.

Ζ. Πρόστιμα και περίοδος χάριτος

• Τιμολόγιο εκτός πάροχου ή timologio (χειρόγραφο, ERP) μετά την έναρξη θεωρείται μη έκδοση και επισύρει τα πρόστιμα του άρθρου 57 ΚΦΔ^[49].
• Πράξεις με ΦΠΑ: 50% του ΦΠΑ που αντιστοιχεί, με ελάχιστο 250 € (απλογραφικά) ή 500 € (διπλογραφικά). Στην υποτροπή το πρόστιμο γίνεται 100% και μετά 200%^[51][50].
• Πράξεις χωρίς ΦΠΑ: 500 € ή 1.000 € ανά έλεγχο^[51][50].
• Περίοδος χάριτος: η μόνη χάρη είναι η παράλληλη χρήση ως 31/1/2027. Για να ισχύσει, πρέπει να έχει γίνει εμπρόθεσμη δήλωση με έναρξη έως 2/11/2026^[47]. Δεν βρήκαμε γενική αναστολή προστίμων.

Η. Λίστα ελέγχου πριν από τις 2/11/2026

• Είμαι στο κανονικό και κόβω τιμολόγια σε επαγγελματίες; Αν ναι, με αφορά. Αν είμαι στο ειδικό, πηγαίνω στο τελευταίο σημείο.
• Διάλεξα κανάλι: timologio/myDATAapp (δωρεάν) ή πάροχο.
• Με πάροχο: σύμβαση με έναρξη έως 2/11, εξουσιοδότηση στο Taxisnet, έλεγχος ότι υποβλήθηκε η δήλωση έως 12/11 και αποδοχή της στο myAADE.
• Μόνο με timologio: έκανα δοκιμαστική έκδοση πριν. Δήλωση κάνω μόνο αν θέλω να κόβω και με τον παλιό τρόπο ως 31/1/2027 (έως 12/11).
• Έχω σωστά ΑΦΜ και στοιχεία πελατών, και τους ΚΑΔ μου.
• Μίλησα με τον συνεταιρισμό ή τον έμπορο: ποιος εκδίδει (τιμολόγιο ή αυτοτιμολόγηση) και από πότε.
• Η λιανική και η λαϊκή μένουν όπως είναι. Ένα τιμολόγιο σε επαγγελματία όμως είναι πάντα ηλεκτρονικό.
• Σημείωσα την 1/2/2027: τέλος του παλιού τρόπου.
• Ειδικό: ζητάω από κάθε αγοραστή ηλεκτρονικό τίτλο κτήσης και ελέγχω ότι εμφανίζεται στο myDATA.

Ασφαλιστικές εισφορές ΕΦΚΑ — νέος αγρότης με παράλληλη απασχόληση

Με μια ματιά: αν ξεκινάτε αγροτική δραστηριότητα και ήδη έχετε άλλη δουλειά, ο e-ΕΦΚΑ χρεώνει μία κύρια εισφορά μη μισθωτού, όχι δύο πλήρεις. Το ύψος και ο τρόπος υπολογισμού εξαρτώνται από το αν η άλλη δουλειά είναι ελεύθερο επάγγελμα ή μισθωτή. Το ειδικό καθεστώς ΦΠΑ δεν είναι ασφαλιστική κατηγορία. Τα ποσά ισχύουν για το 2026. Επιβεβαιώστε την περίπτωσή σας στον e-ΕΦΚΑ και με λογιστή.

Α. Είστε ήδη ελεύθερος επαγγελματίας με βιβλία (Περίπτωση 4)

Όταν ασκείτε πολλαπλή μη μισθωτή δραστηριότητα (επάγγελμα + αγροτική), καταβάλλετε μία μόνο ασφαλιστική εισφορά, επιλέγοντας από τις έξι κατηγορίες ελευθέρων επαγγελματιών / αυτοαπασχολούμενων (2026: από 250,77 € έως 675,87 € τον μήνα). Δεν πληρώνετε επιπλέον χωριστή αγροτική κλίμακα^[54][55].

• Με τις εισφορές συνεισπράττεται συνήθως και εισφορά ανεργίας 10 € τον μήνα^[55].
• Εξαίρεση: αγρότες με επιπλέον μη μισθωτή δραστηριότητα που θα υπαγόταν στον π. ΟΓΑ με βάση πληθυσμιακά κριτήρια (προαιρετική ασφάλιση) μπορούν να επιλέξουν τις αγροτικές κατηγορίες αντί των επαγγελματικών^[55]. Αν ισχύει για εσάς, ρωτήστε ρητά τον e-ΕΦΚΑ.
• Εγγραφή της αγροτικής δραστηριότητας: χρειάζεται. Κάνετε έναρξη (ή μεταβολή) με αγροτικούς ΚΑΔ στην ΑΑΔΕ και δηλώνετε τη δραστηριότητα στον e-ΕΦΚΑ (ηλεκτρονική υπηρεσία έναρξης/μεταβολής μη μισθωτών ή απογραφικό δελτίο στην τοπική υπηρεσία). Ως ημερομηνία έναρξης ασφάλισης λογίζεται συνήθως η 1η του μήνα της έναρξης στη ΔΟΥ^[56][57]. Το ΜΑΑΕ είναι χωριστό μητρώο· δεν υποκαθιστά την ασφάλιση.

Β. Είστε μισθωτός και ξεκινάτε αγροτική δραστηριότητα (Περίπτωση 3)

Επιλέγετε μία από τις έξι αγροτικές κατηγορίες (2026: 149,27 €–404,81 €). Όσο διαρκεί η μισθωτή απασχόληση, οι εισφορές που πληρώνονται από τον μισθό αφαιρούνται από την επιλεγμένη κατηγορία. Το ελάχιστο δεν μπορεί να πέσει κάτω από τη 2η κατηγορία (179,11 €). Αν επιλέξετε κατηγορία πάνω από τη 2η, πληρώνετε τη διαφορά μόνο για τον κλάδο σύνταξης^[58][54].

• Δηλώστε την παράλληλη μισθωτή απασχόληση στην ηλεκτρονική υπηρεσία του e-ΕΦΚΑ, ώστε να γίνει ο συμψηφισμός^[64].
• Αν σταματήσει η μισθωτή εργασία, πληρώνετε ολόκληρη την επιλεγμένη κατηγορία^[58].
• Δεν εντοπίσαμε γενική απαλλαγή «μισθωτός με αγροτικό εισόδημα = χωρίς αγροτική εισφορά» στις επίσημες σελίδες του e-ΕΦΚΑ.

Γ. Ειδικό καθεστώς ΦΠΑ ≠ ασφάλιση

Το «ειδικό καθεστώς αγροτών» είναι φορολογικός χαρακτηρισμός, όχι ασφαλιστικός^[57]. Υποχρέωση ασφάλισης στον κλάδο αγροτών υπάρχει όταν ασκείτε αγροτική δραστηριότητα και συντρέχουν οι προϋποθέσεις του νόμου (άρθρο 6 ν. 3050/2002): εκκαθαρισμένα γεωργικά εισοδήματα, παραστατικά πώλησης ή άλλα στοιχεία που κρίνει ο φορέας^[59]. Η εγγραφή στο ΜΑΑΕ και το αν είστε ή όχι «κατ' επάγγελμα» αγρότης είναι χωριστά κριτήρια. Για πολύ μικρή ή περιστασιακή δραστηριότητα δεν είναι σαφές από μόνο του το ειδικό καθεστώς αν γεννά υποχρέωση· αποφασίζει ο e-ΕΦΚΑ.

Δ. Ποσά 2026 και μειωμένη κατηγορία νέων

Πηγές ποσών: e-ΕΦΚΑ και εγκύκλιος/αναπροσαρμογή 2026^[60][61]. Στους ελεύθερους επαγγελματίες συνήθως προστίθενται 10 € ανεργίας^[55]. Η ειδική κατηγορία 150,46 € αφορά μόνο νέους ελεύθερους επαγγελματίες / αυτοαπασχολούμενους για τα πρώτα πέντε έτη· δεν ισχύει για αγρότες, που έχουν μόνο τις έξι αγροτικές κατηγορίες^[62].

Ε. ΕΛΓΑ και φόρος εισοδήματος

• ΕΛΓΑ: η ειδική ασφαλιστική εισφορά για φυτική ή ζωική παραγωγή είναι χωριστή από τις εισφορές e-ΕΦΚΑ. Δεν τις αντικαθιστά και δεν συμψηφίζεται μαζί τους. Η ιδιότητα «επαγγελματίας αγρότης» στο ΜΑΑΕ είναι επίσης χωριστό θέμα.
• Φόρος: οι ασφαλιστικές εισφορές εκπίπτουν από τα ακαθάριστα έσοδα της επιχειρηματικής / αγροτικής δραστηριότητας κατά τα άρθρα 22 και 23 ΚΦΕ, μόνο αν έχουν καταβληθεί. Αν πληρωθούν εμπρόθεσμα, εκπίπτουν στο έτος που αφορούν· αν εκπρόθεσμα, στο έτος καταβολής^[63]. Όταν έχετε δύο δραστηριότητες, ρωτήστε τον λογιστή σας σε ποιο εισόδημα θα χρεωθούν.

ΣΤ. Τι να κάνετε, βήμα βήμα

• Έναρξη ή μεταβολή στην ΑΑΔΕ με τους σωστούς αγροτικούς ΚΑΔ (και ΜΑΑΕ, αν το χρειάζεστε για ΟΣΔΕ ή άλλα).
• Δήλωση / εγγραφή της αγροτικής δραστηριότητας στον e-ΕΦΚΑ.
• Επιλογή ασφαλιστικής κατηγορίας για το έτος (η επιλογή δεσμεύει για όλο το 2026· χωρίς νέα αίτηση μένει η προηγούμενη)^[60].
• Αν είστε μισθωτός: δήλωση παράλληλης μισθωτής απασχόλησης^[64].
• ΕΛΓΑ: τακτοποίηση της ειδικής εισφοράς χωριστά, αν ασφαλίζετε παραγωγή.
• Κρατήστε αποδείξεις πληρωμής για την έκπτωση φόρου.

Λίστες ελέγχου ανά καθεστώς

Η άποψή μας

Ο φόρος δεν είναι το μόνο κόστος. Υπάρχει και το κόστος της συμμόρφωσης: ώρες σε πλατφόρμες, αμοιβή λογιστή, εφαρμογή για δελτία αποστολής, POS, ταμειακή, ηλεκτρονικό τιμολόγιο, ετήσια εγγραφή σε μητρώα που ήδη ξέρουν τα στοιχεία σας. Για μια μεγάλη εκμετάλλευση αυτό είναι σταθερό κόστος που μοιράζεται σε πολλούς τόνους. Για τον μικρό παραγωγό είναι συχνά το ίδιο ποσό πάνω σε πολύ μικρότερο τζίρο. Λειτουργεί σαν κρυφός φόρος: δεν ψηφίζεται, δεν φαίνεται σε κανέναν προϋπολογισμό και βαραίνει περισσότερο όσους έχουν λιγότερα. Η υποχρεωτική ηλεκτρονική τιμολόγηση προσθέτει ένα ακόμη τέτοιο κόστος. Επιπλέον, κάθε πώληση από επιχείρηση σε επιχείρηση περνά πρώτα από τους διακομιστές του κράτους, σαν να είναι ύποπτη ώσπου να αποδειχθεί το αντίθετο.

Η φετινή χρονιά το έδειξε καθαρά. Οι ημερομηνίες για τα ψηφιακά δελτία άλλαξαν μέσα σε τρεις μήνες. Η μετάταξη λόγω επιδοτήσεων χρειάστηκε δύο εγκυκλίους χάριτος, επειδή το ίδιο το κράτος δεν έβγαλε εγκαίρως τις βεβαιώσεις. Όταν ένα σύστημα ζητά από τον αγρότη ακρίβεια ημέρας ενώ αλλάζει τους δικούς του κανόνες κάθε λίγους μήνες, μεταφέρει πάνω του το ρίσκο της δικής του αστάθειας. Οι χαμηλότεροι συντελεστές είναι καλοδεχούμενοι. Η πραγματική ελάφρυνση θα ήταν λιγότεροι και σταθερότεροι κανόνες. Το ίδιο ισχύει και για τις εισφορές: ακόμη κι όταν ο νόμος υπόσχεται «μία εισφορά» στην παράλληλη ασφάλιση, το κράτος σας χρεώνει για δραστηριότητες που ήδη καλύπτονται από άλλη εισφορά, και σας αφήνει να μαντεύετε σε ποια κατηγορία ανήκετε.